آشنایی با شبکه‌های کامپیوتری؛ قسمت چهارم: بهینه‌سازی شبکه وای‌فای به کمک تنظیمات

مقاله‌ها، ،

شبکه‌. این واژه امروزه به یکی از محبوب‌ترین و پرکاربردترین بخش‌های دنیای فناوری و کامپیوتر اختصاص دارد. کافی است نگاهی به موضوعات خبری، فناوری‌ها یا حتی دوره‌های آموزشی بیاندازید تا به محبوبیت این مبحث پی ببرید. شبکه آن طور که خیلی‌ها تصور می‌کنند سخت و پیچیده نیست. با صرف زمان و مطالعه منابع مناسب، هر کسی می‌تواند در زمینه شبکه به یک متخصص برجسته‌ تبدیل شود.

وقتی صحبت از شبکه‌های وایرلس باشد، سؤالات زیادی در ذهن کاربر ایجاد می‌شود. در این قسمت به راهکارهایی برای راه‌اندازی یک شبکه وای‌فای کارآمد و بهینه، به کمک تنظیمات شبکه خواهیم پرداخت.

آنچه تاکنون در سری «آشنایی با شبکه‌های کامپیوتری» مطرح شده است:

– قسمت اول: شبکه‌های باسیم
– قسمت دوم: شبکه‌های بی‌سیم
– قسمت سوم: بهینه‌سازی شبکه وای‌فای به کمک موقعیت و تجهیزات

در ادامه، قسمت چهارم از این سری به شما تقدیم می شود.

توضیح:
۱- بخشی از مفاهیم بیان شده در این مقاله ممکن است برای کاربران حرفه‌ای، ساده و ابتدایی به نظر برسد. اما لطفاً سایر کاربران را مدنظر داشته باشید.
۲- برای درک بهتر مباحث مطرح شده، مرور قسمت‌های پیشین مفید خواهد بود.
۳- برای انسجام و یکپارچه بودن موضوعات، این قسمت نسبت به سایر قسمت‌ها کوتاه‌تر شده است.

تنظیمات وای‌فای

یکی از مشکلات رایج در شبکه‌های وای‌فای، خطر سوءاستفاده کاربران غیرمجاز از پهنای باند شبکه است. در این بخش به شیوه ایمن‌سازی شبکه و بهینه‌سازی آن برای افزایش سرعت خواهیم پرداخت. توجه داشته باشید که این توضیحات برای کسانی مناسب است که علاقمند به یادگیری بیشتر در مورد شبکه هستند. از این رو ممکن است بخش‌هایی از مطالب برای کاربران مبتدی، تا حدودی تخصصی و سطح بالاتر باشد.

توضیح: توصیه اکید میکنیم که قبل از انجام کار، از تنظیمات و پیکربندی روتر خود پشتیبان تهیه کنید. این کار به شما امکان می‌دهد که در صورت وقوع خطا یا بروز اخلال در پیاده‌سازی پیکربندی جدید به راحتی بتوان تنظیمات به حالت قبل بازگرداند.

به استثناء تجهیزات شبکه تولید شده توسط کمپانی اپل، تقریباً تمامی روترها و اکسس‌پوینت‌های موجود در بازار به یک رابط‌کاربری مبتنی بر وب مجهز هستند. این ویژگی بدان معنا است که به کمک مرورگر یک رایانه متصل به دستگاه و تایپ کردن آی‌پی آدرس، میتوان صفحه مدیریت روتر را اجرا کرد. در حالت پیش‌فرض، IP Address روتر، در پایین روتر یا در بخش راهنمای کاربر (User Guide) چاپ شده است.

برای ورود به رابط‌کاربری تنظیمات روتر، می‌توان مراحل زیر دنبال نمود:

گام نخست: در یک رایانه متصل به دستگاه و به کمک دستور CMD، سرویس Command Prompt را اجرا کنید.

توضیح: برای اجرای Command Prompt در سیستم‌عامل ویندوز اکس‌پی، بر روی منوی استارت کلیک نموده و بعد از اجرای سرویس Run، دستور CMD را تایپ و کلید اینتر را بفشارید. در نسخه‌های بالاتر از اکس‌پی، دستور CMD را در منوی استارت تایپ کرده و کلید اینتر را بفشارید.

گام دوم: در پنجره باز شده، دستور ipconfig را تایپ و کلید اینتر را فشار دهید. با انجام این کار اطلاعات زیادی بر روی صفحه نمایش داده می‌شود. شما باید به دنبال رشته‌ای از اعداد بگردید که در مقابل عبارت Default Gateway درج شده است. این رشته از اعداد در حقیقت آی‌پی آدرس روتر شما محسوب می‌شود.

Home_networking_explained-P4-1

گام سوم: آی‌پی آدرس یاد شده را در آدرس بار مرورگرتان وارد نموده و کلیک اینتر را بفشارید. حالا شما در رابط‌کاربری مبتنی بر وب روتر هستید. در ادامه باید با یک حساب کاربری وارد بخش تنظیمات شوید. نام کاربری, در اغلب موارد admin است. برای کلمه‌عبور نیز به دفترچه راهنمای روتر مراجعه نموده و یا آن را از فردی که برای اولین بار روتر را راه‌اندازی نموده است سؤال کنید.

Home_networking_explained-P4-2

در رابط‌کاربری، دنبال نمودن تنظیمات وایرلس (Wireless Settings)، به شما در ایمن نگاه‌داشتن شبکه کمک می‌کند. تعدادی از بخشهای تنظیمات وایرلس به شرح زیر هستند:

نام شبکه (Network Name) و کلمه‌عبور (Password)

تقریباً تمامی روترها با یک نام شبکه (یا SSID) و کلمه‌عبور پیش‌فرض عرضه می‌شوند. بهتر است نام شبکه و کلمه‌عبور پیش‌فرض را تغییر دهید. چراکه از یک طرف نام شبکه و کلمه‌عبور پیش‌فرض برای هکرهای حرفه‌ای و آشنا به این گونه تجهیزات، کاملاً قابل حدس بوده و از طرف دیگر می‌توانید نام‌هایی انتخاب کنید که به خاطرسپاری آنها برای شما راحت‌تر باشد.

مخفی کردن SSID

در حالت پیش‌فرض تمامی روترها، نام شبکه وای‌فای را بردکست میکنند. با این کار کلاینت‌ها به راحتی می‌توانند شبکه‌های پیرامون خود را ببینند. مخفی کردن SSID، شبکه وای‌فای شما را نامرئی (Invisible) میکند. تنها ضعف مخفی کردن SSID این است که در هنگام جستجو برای اتصال به شبکه، نام شبکه نمایش داده نشده و خودتان باید آن را تایپ کنید. البته به جای این کار می‌توانید برای مدتی کوتاه SSID را روشن کنید و بعد از اتصال کلاینت جدید، مجدداً آن را مخفی کنید.

استفاده از WPA 2

استفاده از متد رمزنگاری WPA 2، علاوه بر بالا بردن امنیت شبکه، باعث افزایش سرعت سیگنال‌های وای‌فای نیز می‌شود. البته WPA 2 ممکن است با کلاینت‌های قدیمی‌تر سازگار نباشد. اکثر کلاینت‌هایی که در چند سال اخیر به بازار آمده‌اند از این متد پشتیبانی می‌کنند. بهتر است در ابتدای امر از WPA 2 استفاده کنید. اگر در ادامه کلاینت‌هایی قادر به استفاده از شبکه نبودند، مجدداً متد رمزنگاری را به WPA بازگردانید (در نظر داشته باشید که WPA از امنیت بسیار پایینی برخوردار است و براحتی با استفاده از نرم‌افزار‌های ساده هک، می‌توان به آنها نفوذ کرد).

درکنار موارد فوق، گزینه‌های دیگری در بخش تنظیمات وایرلس وجود دارد که شما قادر به مشاهده و ایجاد تغییر در آنها هستید. البته برای حفظ سلامت دستگاه و جلوگیری از بروز مشکلات اتصال، بخش‌هایی مانند MAC Address و اینترنت نمایش داده نمی‌شوند. دسترسی به این بخش‌ها معمولاً در حالت پیشرفته (Advanced) امکان‌پذیر است.

آنچه در دو قسمت اخیر مطرح شد، مجموعه اطلاعاتی برای افزایش بهره‌وری و کیفیت شبکه وای‌فای محسوب می‌شوند. در قسمت بعد، به کابل‌کشی در شبکه‌ها خواهیم پرداخت.

منبع: www.zoomit.ir

اولین فلکه و پل معلق جهان ویژه دوچرخه سواران

فناوری، مقاله‌ها،

این روزها بشر با معضلی به نام آلودگی هوا دست به گریبان است، معضلی که عمدتا شهرهای پر جمعیت را هدف قرار داده است. سوخت‌های فسیلی عامل اصلی این آلودگی به شمار می‌روند، به همین دلیل دولت‌ها درصدد هستند با استفاده از فناوری‌های مدرن، میزان این آلودگی را تا حد امکان کاهش دهند.در این راستا معماری نیز به کمک آمده تا استفاده از وسایل نقلیه پاک را تا حد ممکن ایمن کند.

یکی از راه‌کارهای ارائه شده در مورد آلودگی‌های زیست محیطی استفاده از وسائل نقلیه پاک است، روشی که آن گونه که باید، مورد توجه عموم قرار نگرفته است. شاید دوچرخه بارزترین مثال  این وسائل باشد که استفاده روزمره از آن علاوه بر کمک به محیط زیست، با وادار کردن بدن به فعالیت فیزیکی، سلامت و نشاط فرد را نیز به دنبال خواهد داشت. در ادامه به سراغ پل معلقی می‌رویم که به همین منظور طراحی و اجرا شده است.

هوون‌رینگ (Hovenring)، اولین فلکه و مسیر دوچرخه سواری معلق جهان به شمار می‌رود. این سازه‌ی جالب که در کشور هلند ساخته شده، دسترسی محلی بین شهر آیندهون (Eindhoven) و بخش‌های حومه‌ی آن یعنی وِلدهون (Veldhoven) و میرهون (Meerhoven) را میسر نموده است. به همین دلیل است که آن را هوون‌رینگ به معنی “حلقه‌ای از هون‌ها ” می‌نامند.

worlds-first-suspended-bicycle-roundabout-hovenring-by-ipv-delft-netherlands-2

ایده‌ی اصلی ساخت، آن در سال ۲۰۰۸ و به دنبال افزایش ترافیک در این مسیر به ذهن کارشناسان رسید. در نتیجه تصمیم گرفته شد مسیری مجزا و ایمن برای دوچرخه و موتور سواران مهیا شود.
این اثر معماری توسط گروه مهندسی” Ipv Delft “طراحی و اجرا شده  و دارای بخش‌های متعددی است که از آن جمله می‌توان به یک دکل میانی با ارتفاعی در حدود ۷۰ متر، ۲۴ عدد کابل و یک عرشه‌ی مدور پل گونه اشاره کرد که تقریبا از ۱٫۰۰۰ تن فولاد ساخته شده است.

worlds-first-suspended-bicycle-roundabout-hovenring-by-ipv-delft-netherlands-11

worlds-first-suspended-bicycle-roundabout-hovenring-by-ipv-delft-netherlands-12

کابل‌هایی که به آنها اشاره کردیم، همگی از قسمت دکل به قسمت درونی سکوی مدور متصل شده‌اند، درست در جایی که سکو خود به وزنه‌ی تعادلی مدور(Counterweight) ساخته شده از بتون، اتصال یافته است. این امر کمک می‌کند تا از پیچ خوردن کابل‌ها حول قسمت درونی سکو (قطر این سکو ۷۲ متر است) جلوگیری شود.

worlds-first-suspended-bicycle-roundabout-hovenring-by-ipv-delft-netherlands-7

برای کمک به تضمین ایستایی و سکون هر چه بیشتر پل، در بخش‌هایی از عرشه‌ از بتون نیز استفاده شده، همچنین  پشتیبان‌هایی به شکل حرف M  روی زمین و زیر هر ورودی  پل قرار داده شده که به پل متصل شده‌اند،  بدین صورت شاهد استحکام هر چه بیشتر این پل هستیم.
ساخت هوون‌رینگ در ۱۱ فوریه ۲۰۱۱ آغاز شد و اولین گذرگاه آن درسوم دسامبر همان سال افتتاح گردید؛ اما به فاصله اندکی بعد از گشایش، به دلیل نوسانات غیر قابل پیش بینی و غیر منتظره‌ای که به دلیل وزش باد و ارتعاشات کابل‌ها ایجاد شده بودند ناگزیر بسته شد. پس از مطالعات گسترده‌ای که توسط کارشناسان سازه صورت گرفت، دو نوع ضربه گیر (Damper) و تنظیم کننده جریان هوا با فرکانس‌های بالا و پائین به کابل‌ها متصل شدند تا مشکل نوسانات را حل کنند. پس از رفع این مشکل،  پل مجدداً به صورت رسمی در ۲۹ ژوئن ۲۰۱۲ بازگشایی شد.

worlds-first-suspended-bicycle-roundabout-hovenring-by-ipv-delft-netherlands-10

اما تکنیک‌های نور پردازی در جلوه‌دهی به سازه‌های امروز نقشی موثر ایفا می‌کنند که در مورد این پل نیز سعی شده این روند به بهترین وجه ممکن انجام شود. نخستین جزء نور دهنده‌ی آن در قسمت عرشه‌ی مدور مرکزی گنجانده شده است. از این رو فاصله‌ی ایجاد شده بین وزنه تعادلی و عرشه مرکزی را با صفحات آلومینیومی، صفحات نیمه شفاف و فراتاب و بخش نور پردازی پر کردند، که در نتیجه آن این قسمت به صورت یک حلقه‌ی روشن و نورانی در شب قابل مشاهده است. این عرشه چراغانی شده و حلقه‌ای نورانی آن، جذابیت و تأثیرگذاری هر چه بیشتر  پل را در تاریکی شب تضمین می‌کند.

worlds-first-suspended-bicycle-roundabout-hovenring-by-ipv-delft-netherlands-4 worlds-first-suspended-bicycle-roundabout-hovenring-by-ipv-delft-netherlands-5 worlds-first-suspended-bicycle-roundabout-hovenring-by-ipv-delft-netherlands-9

این اجزاء نورانی همچنین در قسمت نرده و حفاظ پل نیز کار گذاشته شدند، جایی که لامپ‌های LED سکوی پل را چراغانی می‌کردند. سرانجام پروژکتورهایی هم در سطح درونی وزنه تعادلی مدور کار گذاشته شد تا تقاطعی که در قسمت زیرین این پل واقع شده نیز بی نصیب نمانده و چراغانی شود.

worlds-first-suspended-bicycle-roundabout-hovenring-by-ipv-delft-netherlands-6

در کشور ما نیز تلاش‌هایی در راستای جلب نظر عموم به استفاده از این وسیله صورت گرفته است، از این رو مسیرهای ویژه‌ای برای دوچرخه سواران تعبیه شده تا امنیت بیشتری را برای آنان فراهم کند. از آن جایی که شهرهای بزرگ ایران نیز در شمار آلوده‌ترین شهرهای جهان قرار دارند، امید است که روزی در کشور ما نیز امکانات بیشتری برای استفاده از دوچرخه و برای دوستداران این فعالیت مفرح مهیا شود.

منبع: www.zoomit.ir

۷ گام تا امن کردن شبکه وای فای خود

مقاله‌ها، ، ،

وای فای توسط ابزارها و برنامه های بسیار زیادی پشتیبانی می شود. از کنسولهای بازی گرفته تا تلفنهای هوشمند. همینطور تقریبا همه سیستم عاملها هم از وای فای پشتیبانی می کنند. سازمان Wi-Fi Alliance بعد از آزمایش و بررسی به ابزارهای وای فای اعتبارنامه وای فای Wi-Fi Certified می دهد. همه دستگاه هایی که این اعتبارنامه را داشته باشند قابلیت اتصال به همدیگر را دارند، فرقی هم نمی کند که چه شرکتی سازنده دستگاه باشد. هر وسیله ای که قابلیت اتصال به وای فای را داشته باشد و اعتبارنامه Wi-Fi Certified را دریافت نموده باشد می تواند به هر اکسس پوینتی که اعتبارنامه وای فای را دریافت کرده وصل شود. دستگاه هایی که اعتبارنامه را دریافت کرده اند با قرار دادن نشان اعتبارنامه بر روی بسته بندی مشخص می شوند.

می‌توان گفت امنیت شبکه بی‌سیم(وای-فای) نسبت به شبکه سیمی پایین‌تر است؛ زیرا:

  • بعضی افراد با نحوه صحیح پیکربندی وای-فای آشنایی ندارند و از الگوریتم‌ های قدیمی، مانند محرمانگی معادل سیمی(WEP) استفاده می‌کنند. الگوریتم امنیتی WEP یکی از ضعیف ترین روش های رمز گذاری است. این نوع رمز گذاری را نسبت به طول رمز و ترافیک شبکه می‌توان در مدت نسبتاً کوتاهی شکست.برخی از نسخه های WPS هم از امنیت خوبی برخوردار نیستند.
  • در وای-فای شنود نیاز به سخت‌افزار پیچیده‌ای ندارد و از دور امکان پذیر است؛ زیرا سیگنال‌های وای-فای در فضا حرکت می‌کنند.یکی از این روش‌های متداول Sniff است. یکی از معروف‌ترین نرم‌افزار‌های تحت ویندوز برای Sniff شبکه، Cain نام دارد. البته شنود در این روش زمانی اجرا خواهد شد که نفوذگر به شبکه بی‌سیم متصل باشد.
  • با استفاده از نرم‌افزار‌ و سخت‌افزارهای مسدود کننده (WIFI jammer)، نفوذگر بدون نیاز به رمز عبور توانایی قطع ارتباط وای-فای را دارد.

wifi

چگونه شبکه‌ی وای‌ فای خود را امن‌ کنیم؟

  • گام نخست: جایگزین کردن یک رمز عبور قوی به جای رمز عبور پیش‌فرض

    کاربران شبکه اینترنت بی‌سیم معمولا رمز عبور پیش‌فرض روتر را تغییر نمی‌دهند. شرکت‌ها معمولا پایگاه داده‌ای از رمزهای عبور پیش‌فرض دارند که احتمال اینکه هکرها به آن دسترسی داشته باشند زیاد است. این پایگاهها در بازار سیاه خرید و فروش‌های اینترنتی نیز موجود است. درست مثل یک دسته کلید با هزاران کلید متفاوت که ممکن است یکی از آن‌ها بتواند قفل درب شما را باز کند. پس بهتر است در نخستین قدم، رمز عبور روتر خود را تغییر دهید و به جای رمز عبور پیش‌فرض، یک رمز عبور قوی و پیچیده قرار دهید.

  • گام دوم: تغییر نام شبکه

    هر شبکه بی‌سیم دارای یک شناسه یا SSID است که معمولا این نام، نام سازنده روتر به همراه شماره مدل روتر است. اگر هکرها از شرکت اینترنتی شما و شمال مدل روتر آن آشنا باشند، شاید کار برای آن‌ها راحت‌تر باشد. پس بهتر است که این نام را نیز تغییر دهید تا کار را برای هکرها، دشوارتر کنید.

  • گام سوم: بررسی تناوبی لیست دستگاههای متصل شده

    بسیاری از روترها (خصوصا روترهای نسل جدید) قابلیت این را دارند که به شما نشان دهند چه دستگاه یا دستگاههایی به شبکه وای فای شما متصل شده اند. بهتر است هر از چندی این مساله را بررسی کنید تا مطمئن شوید تنها رایانه‌ها و تبلت‌های موجود در منزل شما به شبکه وای فای شما متصل شده‌اند.

    برای این‌کار باید با استفاده از مرورگر اینترنتی خود، به روتر متصل شوید. در بسیاری از روترها شیوه‌‌های اتصال به روتر را توضیح داده است.

    معمولا روترها برای وارد شدن به تنظیمات از آی‌پی‌های ۱۹۲.۱۶۸.۱.۱ یا ۱۹۲.۱۶۸.۰.۱ استفاده می‌کنند. بدین‌ترتیب باید یکی از مرورگرهای خود را باز کنید و یکی از این دو آی‌پی را وارد کنید تا وارد مدیریت روتر خود شوید. معملا شناسه و رمز عبور، واژ‌ه‌ی Admin است مگر اینکه شرکت اینترنتی شما، واژه‌ی خاصی را در حین نصب، برای ورود مشخص کرده باشد.

    پس از ورود به بخش مدریریت روتر، لیستی از DHCP Clientsها وجود دارد که به راحتی می توانید ببینید که آیا کسی به وای فای شما متصل است یا نه. این آدرس در برخی روترها کمی تفاوت دارد اما پیدا کردن آن چندان دشوار نیست.

  • WiFi3گام چهارم: استفاده از نرم‌افزارهای امنیتی

    یکی دیگر از روش‌های افزایش امنیت وای‌فای، استفاده از برنامه های کاربردی‌ای است که بدین منظور تولید شده‌اند. بعضی از برنامه‌ها، پیش از اتصال کاربر به اینترنت، چند سوال امنیتی از کاربر می‌پرسد که در صورت پاسخ صحیح، کاربر می‌تواند به وای‌فای متصل شود. البته تمامی این سوالات توسط خود کاربر و به منظور حفاظت امنیت بیشتر ایجاد شده‌ است. در این مورد، برنامه‌ی WiFi Guardian توصیه می‌شود.

    نرم افزار دیگری نیز برای امنیت وای فای وجود دارد که شما را از گزند ورود غریبه‌ها در امان می‌دارد. یکی از این نرم‌افزارها Wireless Network Watcher است که به محض اتصال یک فرد غریبه به وای فای شما، این مساله را به شما اطلاع می‌دهد.

  • گام پنجم: خاموش کردن مهمان شبکه

    روترها در حالت پیش‌فرض، بخش «مهمان شبکه» را غیر فعال می‌کنند. این بخش، برای به اشتراک گذاری اینترنت شما به کسانی که شما تعریف می‌کنید کاربرد دارد. بهتر است برای اطمینان، از خاموش بودن این گزینه مطلع باشید. این گزینه در بسیاری از روترها و در بخش مدیریت روتر، با عنوان Guest Access درج شده است که با انتخاب گزینه‌های Off و On می‌توانید آن را خاموش یا روشن کنید.blog-wifi-webcast1

  • گام ششم: به روز رسانی تناوبی سیستم عامل روتر

    روترها معمولا هر از چندی نرم‌افزارهای امنیتی سیستم خود را به روز رسانی می‌کنند. این نرم‌افزاها معمولا در وب‌سایت روتر قرار داده می‌شود که بهتر است روتر خود را به روز نگه دارید.

  • گام هفتم: خاموش کردن روتر در زمان‌های غیر فعال
    بهتر است در زمان‌هایی که به اینترنت متصل نیستید، و یا به مسافرت می‌روید، دستگاه روتر خود را خاموش کنید. این کار به شما اطمینان صد در صدی می‌دهد که کسی به شبکه وای‌فای شما متصل نیست.

منبع: www.worldit.ir

تصاویر | مشخصات فنی ویندوز ۹ لو رفت

مقاله‌ها،

انتشار تصاویر متعددی از محیط ویندوز ۹ مایکروسافت که قرار است یک سال دیگر عرضه شود، علاقمندان را با ویژگی‌های سیستم عامل جدید مایکروسافت بیشتر آشنا کرده است.

تصاویر لو رفته مربوط به یکی از نسخه‌های آزمایشی ویندوز ۹ موسوم به Threshold Build 9834 است که از سوی این شرکت در اختیار همکاران تجار‌ی‌اش قرار گرفته و حال به دلایلی نامعلوم بر روی فضای مجازی منتشر شده است.

بر اساس تصاویر موجود منوی استارت ویندوز ۹ تغییرات زیادی داشته و طراحی موزاییکی آن یادآور رابط کاربری نسخه های همراه ویندوز یا همان ویندوز فون است. اجرای برنامه‌های همراه در رابط کاربری مترو در ویندوز ۹ پیش بینی شده است. تیک بار تعاملی هم در این نسخه از ویندوز پیش بینی شده است.

۱۳۹۳۰۶۲۳۰۰۰۳۹۳_PhotoL

notification center  و قابلیتی موسوم به دسکتاپ های مجازی هم در ویندوز ۹ وجود دارد. در بخش taskbar آیکون جستجوی تازه ای در نظر گرفته شده که در کنار دکمه استارت قرار داد. همچنین مایکروسافت در حال تغییر آیکون های دسکتاپ، جستجوگر فایل ها و دیگر اقلام ویندوز ۹ است. البته مرورگری که در این نسخه ها مشاهده می شود Internet Explorer 11 است که مرورگری به روز نشده است

۱۳۹۳۰۶۲۳۰۰۰۳۹۵_PhotoL ۱۳۹۳۰۶۲۳۰۰۰۳۹۴_PhotoLدر نسخه یاد شده امکانات خاصی هم برای صاحبان مشاغل و کاربران تجاری در نظر گرفته شده که البته به علت کامل نبودن این امکانات در نسخه های عرضه شده امکان قضاوت نهایی در مورد آنها وجود ندارد. افزایش سازگاری ویندوز ۹ با تبلت ها و گوشی های هوشمند از جمله دیگر ویژگی های آن است.

منبع: www.worldit.ir

توسعه‌دهندگان نرم‌افزارهای آزاد / متن‌باز چگونه درآمد کسب می‌کنند؟

مقاله‌ها، کسب و کار، ،

افسانه‌های بسیاری در خصوص نرم‌افزارهای آزاد و متن‌باز وجود دارد که احتمالا معروف‌ترین آن‌ها این است: متن‌باز بودن با سودآور بودن در تضاد است. اما حقیقت این است که توسعه‌دهندگان آزاد و متن‌باز بسیاری از پروژه‌های خود کسب درآمد می‌کنند و این درآمدها گاهی از معادل انحصاری این پروژه‌ها فراتر هم می‌رود.

همیشه عده‌ای هستند که معتقدند تمام نرم‌افزارها باید ضمن متن‌باز و آزاد بودن، رایگان نیز باشند اما این عده در اقلیت بوده و از نظر حقوقی و بر مبنای لایسنس‌های عمومی نرم‌افزارهای آزاد و متن‌باز، هیچ منعی برای درآمدزا بودن برنامه تشریح نشده است. برخی پروژه‌های آزاد و متن‌باز در حد و اندازه‌ای که قادر باشند به حیات خود ادامه دهند درآمد دارند و عده‌ای از این پروژه‌ها نیز آنچنان برای مسئولان خود سودآور هستند که به سادگی معادل‌های انحصاری و روش کسب درآمد آن‌ها را از گردونه‌ی رقابت خارج می‌کنند.

با در نظر گرفتن این مساله، باید به این موضوع نیز توجه داشت که کسب درآمد و سودآوری از نرم‌افزارها و پروژه‌های متن‌باز/آزاد در نوع خود خاص بوده و نیازمند اندکی تغییر دیدگاه نسبت به شیوه‌های سنتی است. در روزگار گذشته آنچه از نرم‌افزارها شاهدش بودیم، فروش باینری و حق لایسنس بوده که بسته نگاه داشتن نرم‌افزار به شیوه‌ای انحصاری را تا حدودی طبیعی جلوه می‌داد اما امروزه با تغییر شیوه‌های درآمد زایی و یافتن روش‌های مدرن‌تر که در پلتفرم‌های مختلف شاهدش هستیم، بالاخره از آن دوران گذر کرده‌ایم. نکته‌ی اصلی این است که در روش توسعه‌ی آزاد/متن‌باز به جای آنکه به خود نرم‌افزار به چشم یک محصول نگاه شود، به عنوان یک پلتفرم یا کاتالیزور برای هموار ساختن راه جریان‌های درآمدی دیگر روی آن حساب خواهد شد. البته ذکر این مساله ضروری است که در نرم‌افزارهای آزاد/متن‌باز نیز توسعه‌دهنده قادر است به همان شیوه‌ی انحصاری به فروش باینری برنامه بپردازد اما بخاطر در دسترس بودن سورس کد نمی‌توان چندان به اعمال کنترل بر روی آن امید داشت.

ارائه‌ی پشتیبانی و خدمات

تا کنون گسترده‌ترین و معمول‌ترین شیوه‌ی درآمدی، ارائه‌ی نوعی خدمات در کنار محصول آزاد/متن‌باز بوده است. کافی است اندکی به اطراف خود نگاه کنید و پروژه‌های آزاد/متن‌باز را از نظر بگذرانید تا متوجه شوید تقریبا همه‌ی آن‌ها به شیوه‌ای به ارائه‌ی خدمات غیر رایگان بر بستر محصول خود می‌پردازند.

Three support phone operators at workplace

باینری‌های کامپایل شده. جدای از آنکه شما کد منبع پروژه‌ی خود را بصورت آزاد و احتمالا رایگان منتشر می‌کنید، همیشه مجموعه‌ای از کاربران بالقوه وجود خواهند داشت که خواهان بهره گرفتن از نرم‌افزار شما به شیوه‌ای خاص هستند اما دانش، وقت یا انرژی لازم برای کامپایل آن را ندارند. این کاربران در اغلب مواقع مایل هستند هزینه‌ای را پرداخت کرده و از شما بخواهند به جای آن‌ها عملیات کامپایل را انجام دهید.

سرویس‌های نگهداری. هیچ‌کس مثل شما نرم‌افزارتان را نمی‌شناسد. شما می‌توانید این تجربه و دانش را در قالب سرویس‌ها و خدمات ویژه‌ای به کاربران ارائه کنید و در ازای دریافت مبلغ مشخصی آن‌ها را از رنج و نا امیدی رها کنید. اغلب شرکت‌ها به وقت خود بیش از پول‌شان اهمیت می‌دهند که همین مساله راه کاملا هموار و با ارزشی را خصوصا برای نرم‌افزارهای مبتنی بر سرور به روی شما باز خواهد کرد. نصب و راه‌اندازی در ازای دریافت هزینه یا پشتیبانی مدیریتی از طریق تماس دو مثال اصلی این شیوه هستند. شرکت‌های بزرگی از این طریق و با ارائه‌ی خدمات پشتیبانی شرکتی و خانگی برای محصولات خود به درامدهای نجومی دست یافته‌اند.

آموزش و کارگاه. اگر نرم‌افزار شما به شیوه‌ای تخصصی دارای پیچیدگی‌های بسیار بوده و بخاطر کاربردهای خاص خود نیازمند منحنی یادگیری است، کمپانی‌های بسیاری ترجیح می‌دهند خود شما را برای آموزش دادن مستقیم به کارمندان‌شان استخدام کنند. حتی اگر نرم‌افزار شما به اندازه‌ی کافی محبوب و شناخته شده باشد نیز شما می‌توانید به برگزاری کارگاه‌ها و ورک‌شاپ‌ها برای آموزش صفر تا صد تکنیک‌های مرتبط با برنامه برگزار کنید.

فروش آیتم‌های آموزشی

برخی از کاربران نرم‌افزارهای آزاد/متن‌باز عادت دارند بصورت خودآموز به کشف مسائل پرداخته و همچون یک گرگ تنها عمل کنند. برخی حتی تمایل دارند کدهای شما را زیر و رو کرده و همه‌چیز را کشف کنند. برای اینگونه کاربران ارائه‌ی آموزش‌های عمومی و کارگاه‌های آموزشی کاملا خارج از حیطه خواهد بود. به جای آن اینگونه کاربرها مواد آموزشی را ترجیح می‌دهند. شما می‌توانید اینگونه دانش‌نامه‌ها را در ازای دریافت مبلغ در اختیار آن‌ها قرار دهید.

open-source-software-support-2

مستندات. بسیاری از پروژه‌های آزاد/متن‌باز حاوی مستندات رایگان هستند که البته هیچ مساله‌ی اشتباهی در این خصوص وجود ندارد. در هر حال تولید مستندات خوب و مناسب زمان‌بر بوده و در عین حال بسیار با ارزش است؛ در حدی ارزشمند که شاید لایق داشتن برچسب قیمتی مشخصی باشد. کسانی هم که مایل نیستند هزینه‌ی مربوطه را پرداخت کنند، راه باز و جاده دراز… می‌توانند کد منبع را تا صبح زیر و رو کنند.

آموزش و مثال. اگر مستندات غیر رایگان نیز راهکار خوبی برای شما به نظر نمی رسد، همیشه قادر خواهید بود آن را بصورت رایگان منتشر کرده و در عوض برای محتوای آموزشی و مثال‌های قدم به قدم هزینه دریافت کنید. چنین شیوه‌ای اغلب در خصوص چارچوب‌های پیشرفته و پیچیده‌تر کاربرد داشته که موتورهای بازی سازی و اپلیکیشن‌هایی که تا حدودی منحصر بفرد هستند عملی خواهد بود.

افزونه‌های غیررایگان و ایجاد بهبود

وابسته به اینکه چه لایسنسی برای پروژه‌ی آزاد/متن‌باز مورد نظر انتخاب شده باشد، شما قادر خواهید بود یک پلتفرم آزاد/متن‌باز را با پلاگین‌ها و اعمال بهبود در ازای دریافت هزینه ترکیب کنید. ممکن است این روش به نوعی خیانت به فلسفه‌ی آزاد/متن‌باز به نظر برسد اما جالب است بدانید که این شیوه بیش از آنکه تصور کنید عمومیت پیدا کرده است.

open-source-software-support-3

افزونه‌های پولی. برای فهم بهتر این شیوه یکی از محبوب‌ترین و موفق‌ترین سیستم‌های مدیریت محتوای وب یعنی وردپرس را در نظر بگیرید. این سیستم بصورت کاملا آزاد و رایگان برای همه در دسترس قرار گرفته تا از آن استفاده کرده و به ایجاد تغییر در آن بپردازند. اما در این میان تعداد بی‌شماری از حرفه‌ای‌های وردپرس وجود دارند که از طریق تولید و فروش افزونه‌ها و پوسته‌ها و… برای وردپرس زندگی خود را تامین می‌کنند. شما می‌توانید به همین شیوه پایه‌ی اصلی نرم‌افزار را به صورت رایگان ارائه کرده و برای دریافت ویژگی‌های پیشرفته‌تر بر بستر آن افزونه‌های خود را توسعه داده و به فروش برسانید.

مثال دیگر در این شیوه، موتور بازی‌سازی یونیتی است که بازی‌های معروف ساخته شده توسط آن را در تمامی پلتفرم‌ها شاهد هستیم. این موتور بازی‌سازی محبوب در دو نسخه‌ی رایگان و پولی ارائه می‌شود و در کنار آن مرکز Unity Asset Store نیز بعنوان فروشگاه مرکزی که کاربران و توسعه‌دهندگان می‌توانند بر بستر آن به تولید و خرید و فروش افزونه‌ها بپردازند قرار دارد. یونیتی در این میان از هر فروش درصدی را بعنوان کارمزد دریافت می‌کند که درآمد چشمگیری برای توسعه‌دهندگان آن فراهم آورده است.

نسخه‌ی سازمانی. ارائه‌ی نرم‌افزار در دو نسخه‌ی رایگان و پولی مبحث تازه‌ای نیست و کاملا در نرم‌افزارهای آزاد/متن‌باز نیز مجاز و منطقی بوده و هست. در اغلب مواقع نسخه‌ی رایگان برنامه بصورت متن‌باز ارائه شده و نسخه‌ی پولی آن همچنان انحصاری باقی می‌ماند اما الزامی بر این مساله وجود نداشته و موارد بسیاری نیز وجود دارد که با اعمال شیوه‌های مختلف، هر دو نسخه حالت آزاد/متن‌باز داشته و بدلیل ساز و کار سازمان‌ها، موظف به مراجعه به تولیدکننده و پرداخت هزینه هستند.

کمپانی JetBrains که در توسعه‌ی محیط‌های توسعه‌ی برنامه‌نویسی (IDE) سرشار از ویژگی‌های متعدد تخصص دارد از همین رویکرد بهره می‌برد. برای نمونه این شرکت نرم‌افزار  PyCharm خود را بصورت رایگان و آزاد/متن‌باز تحت عنوان نسخه‌ی Community ارائه می‌کند و در کنار آن نسخه‌ی Enterprise را نیز بصورت پولی با ویژگی‌ها و قابلیت‌های بیشتر برای مصارف تجاری قرار می‌دهد.

حامیان مالی شرکتی

این روش در مواردی کاربرد دارد که یک شرکت از پروژه‌ی شما خوشش آمده و حاضر می‌شوند پروژه‌ی شما را بصورت بلند مدت تامین مالی کنند تا شما همچنان به کار توسعه‌ی خود ادامه دهید. نمونه‌های این مورد در دنیای آزاد/متن‌باز بسیار زیاد است و در خصوص نرم‌افزارهای زیرساختی کاملا صدق می‌کند؛ جایی که شرکت‌های بزرگی همچون گوگل، اینتل، IBM و… تلاش می‌کنند توسعه‌دهندگان برنامه‌های زیرساختی کوچک و بزرگ از OpenSSL گرفته تا کرنل لینوکس را از نظر مالی تامین کنند. بر مبنای شرایط، ممکن است این تامین مالی به شیوه‌ای قراردادی بوده و یا به سادگی از طریق دونیت یا پرداخت داوطلبانه‌ی مبلغی پول صورت گیرد.

شیوه‌ی دیگر تامین هزینه به روش حمایت مالی، از طریق تامین مالی گروهی یا عمومی است که با نام crowdfunding شناخته می‌شود. احتمالا برای تامین مالی پروژه‌ی متن‌باز خود در وب‌سایت‌هایی نظیر Kickstarter چندان مورد توجه قرار نمی‌گیرید اما نمونه‌هایی نیز وجود دارند که بصورت خاص بر روی اجرای اینگونه شرایط متمرکز شده‌اند که از آن جمله می‌توان به FreedomSponsors و BountySource اشاره کرد.

شرکت‌های بزرگی نظیر گوگل نیز وجود دارند که بسیاری از سرویس‌های خود را بصورت متن‌باز و گاهی آزاد ارائه کرده و سپس بر بستر پلتفرم ایجاد شده از آن یا با استفاده از سیستم داده‌ای بدست آمده به کسب درآمد می‌پردازند. برخی نیز همچون ردهت با ارائه‌ی یک نسخه‌ی کامل از نرم‌افزار خود بصورت کاملا آزاد (فدورا) محصول تجاری خود را که هیچ مورد غیرآزاد یا اضافه بر سازمانی نداشته (ردهت) با پکیج‌های پشتیبانی و ارائه‌ی خدمات اختصاصی به فروش می‌رسانند.

تعداد بسیاری تولیدکننده و توسعه‌دهنده‌ی کوچک نیز وجود دارند که از سیستم پرداخت درون برنامه برای کسب درآمد استفاده کرده و اکنون به استارت‌آپ‌های موفق و بزرگی با استفاده از برنامه‌ها و بازی‌های متن‌باز/آزاد خود بدل شده‌اند. شاید این شیوه یکی از محبوب‌ترین و منطقی‌ترین روش‌هایی باشد که امروزه کارایی آن به خوبی اثبات شده و روش فروش باینری یا فروش مستقیم برنامه را به حاشیه رانده است.

آنچه ذکر آن رفت تنها روش‌های کسب درآمد از پروژه‌های آزاد/متن‌باز نبود اما هر یک از آن‌ها بارها و بارها در پروژه‌های مختلف با موفقیت ظاهر شده‌اند. قابل پذیرش است که کسب درآمد بر بستر متن‌باز/آزاد تا حدودی پیچیده‌تر از شیوه‌ی انحصاری است اما مسلما به هیچ‌وجه ناممکن نیست. همینطور آنچه مورد بررسی قرار گرفت تنها یکی از افسانه‌های مربوط به نرم‌افزارهای آزاد/متن‌باز است که به دلیل شناخته شدن کمتر این شیوه‌ی توسعه در ذهن افراد تثبیت شده‌اند. موارد بسیار دیگری نیز در این خصوص وجود دارد که پرداختن به آن‌ها از حوصله‌ی مقاله خارج بوده و مطالب جداگانه‌ای می‌طلبد.

منبع: www.zoomit.ir