ویتامینها ترکیباتی هستند که در بدن یا ساخته نمیشوند یا اینکه به مقدار کمی ساخته میشوند. وجود این ترکیبات به مقدار مشخص در رژیم غذایی برای رشد طبیعی و تداوم سلامتی لازم است. اگر دریافت ویتامینها از راه غذا پایینتر از سطح نیاز بدن باشد، عوارض کمبود آن ظاهر میگردد. علائم کمبود ویتامین در بدن که به ۲ دستهی محلول در آب و محلول در چربی تقسیم میشوند، گاهی خفیف و در برخی موارد جبرانناپذیر هست و با یک آزمایش خون میتوان از میزان این ویتامینها در بدن آگاه شد. مصرف خودسرانه مکمل بدون مشورت با پزشک میتواند عوارض بسیار بدی برای بدن داشته باشد.
۷ مورد از علائم کمبود ویتامین در بدن انسان
دردهای عضلانی
درد مفاصل میتواند از علائم کمبود ویتامین باشد. ویتامینهایی مانند A ،C ،D با جنبههای متعدد سلامت مفاصل ارتباط دارند و کمبود آنها باعث ایجاد و تشدید دردهای عضلانی و استخوانی میشود. در این که منبع اصلی تولید ویتامین D نور خورشید است شکی نیست، اما به دلیل مضرات اشعه ماورای بنفش از جمله بالارفتن خطر سرطان پوست، امروزه اکثر افراد از تماس مستقیم با نور آفتاب اجتناب میکنند در نتیجه امکان تامین ویتامین D از این طریق به حداقل میرسد. به این ترتیب راهی به جز تامین ویتامین D از طریق تغذیه و دارو با هدف درمان کمبود این ویتامین وجود ندارد. علیرغم شیوع بالای کمبود ویتامین D، چون نشانههای کمبود این ویتامین خیلی واضح نیستند، تشخیص آن میتواند دشوار باشد.
ویتامین D محلول در چربی است، در نتیجه هر چه چربی بدنی بیشتری داشته باشید، این ویتامین بهاصطلاح بیشتر در بدنتان رقیق میشود. نور خورشید از جمله منابع اصلی تامین ویتامین D است. قرار گرفتن روزانه ۱۵ تا ۱۲۰ دقیقه در برابر نور مستقیم آفتاب (بسته به رنگ پوست، عرض جغرافیایی، سطحی که در معرض نور قرار می گیرد و شدت تابش خورشید) میتواند ۵۰۰ میکروگرم ویتامین D یا بیشتر برای بدن تامین کند. ماهی تن و ماهی سالمون نیز از منابع مفید ویتامین D هستند و سطح ویتامین D موجود در آنها به مراتب بیشتر از ماهی ساردین است.
بهخواب رفتن پاها
اگر مدام دست و پایتان خواب میرود یا اینکه در قسمتهای انتهایی بدن (انگشتان دست و پا) احساس سوزش و گزگز دارید و یا نمیتوانید تعادل خود را موقع راه رفتن کنترل کنید، احتمالا مضطرب یا افسرده شدهاید، اما اگر روحیهتان خوب است و مشکل خاصی ندارید، احتمالا دچار کمبود اسیدفولیک و ویتامینهای B6 و B12 شدهاید. چون ویتامین B12 برای سلامت و عملکرد مغز و دستگاه عصبی ضروری است.
اگر سطح این ویتامین کم شود، مغز به دشواری میتواند با اعصاب بدن ارتباط برقرار کند و به همین دلیل به بیحسی و مشکلات تعادل دچار خواهید شد. برای جذب هرچه بیشتر این ویتامینها سبزیجاتی مانند چغندر، مارچوبه و اسفناج مصرف کنید. علاوه بر اینها میتوانید از تخم مرغ نیز برای افزایش این ویتامینها استفاده کنید.
اختلال در دید شب
تاریکی دید در شب از علائم کمبود ویتامین A است و حتما میدانید که هویج برای تقویت قوه بینایی مفید است. این سبزی نارنجی و پرطرفدار سرشار از بتاکاروتن است که پیشساز ویتامین A محسوب میشود و در تقویت قوه بینایی نقش مهمی دارد. شبکوری یک اختلال بینایی میباشد، طوری که دید در تاریکی یا شب، به صورت غیرعادی مختل میشود.
تنها دید ضعیف در شب مشکل افراد مبتلا به شبکوری نیست، بلکه هنگامی که از یک محیط روشن به یک محیط کمنورتر میروند، برای تطابق دید، نیاز به زمان طولانیتری نسبت به افراد معمولی دارند. اختلال در دید شب ناشی از کمبود ویتامین A، میتواند به وسیله دوز درمانی ویتامین A بهبود یابد. ویتامین A برای درمان شبکوری و خیلی از اختلالات چشمی سودمند میباشد. سیب زمینی، اسفناج پخته، کدو تنبل، هویج، طالبی، فلفل قرمز، انبه، لوبیای چشم بلبلی، زردآلو و کلم بروکلی پخته از جمله منابع ویتامین A هستند.
عکسالعملهای کند
از علائم کمبود ویتامین E، ضعف و سستی عضلات، مشکلات چشمی و بینایی و مشکلات تعادلی است که در بلندمدت میتواند به کبد و کلیهها هم آسیب برساند. اگر در گرفتن توپ و همچنین در ترمز نکردن به هنگام رانندگی (نشانه عدم تعادل و کنترل است) سریع نباشید، به احتمال زیاد بدن شما با کمبود ویتامین E مواجه است. ویتامین E برای سلامت دستگاه عصبی مفید است و مثل ویتامین B12 به برقراری ارتباط بین مغز و اعصاب کنترلکنندهی عضلات و عکسالعملها کمک میکند. کمبود ویتامین E موجب دشوارتر شدن برقراری این ارتباط میشود. جو یکی از منابع غنی ویتامین است. مغزها، دانهها، آووکادو، تخممرغ و گوشت اندام نیز سرشار از ویتامین E هستند.
کندی در بهبود زخمها
خشکی و شکنندگی زخمهای بهبود یافته قبلی از علائم کمبود ویتامین است که کمبود دریافت آن باعث تاخیر روند بهبودی میگردد. ۱۰۰۰ میلیگرم مکمل ویتامین C در روز باعث کاهش ۴۰ درصدی زمان بهبودی زخم میگردد و استفاده از ۲۰۰۰ میلیگرم در روز ویتامین C باعث کاهش ۵۰ درصدی زمان بهبودی زخم میگردد. ویتامین C بر سیستم ایمنی تاثیرگذار بوده و باعث افزایش عملکرد سیستم ایمنی میگردد.
سلولهای پوستی و سایر سلولهایی که پس از ایجاد جراحت باید خودشان را به منظور شروع فرآیند التیام بازسازی کنند، به ویتامین C و همچنینن ویتامین A و زینک (روی) نیاز دارند که خاصیت ضد میکروبی آن هم بر سرعت بهبودی تاثیرگذار بوده و در جمعآوری رادیکالهای آزاد تاثیر فراوانی دارد، بنابراین در مراحل اولیه بهبود زخم در جراحات ناشی از سوختگی بسیار موثر خواهد بود. مصرف مرکبات مثل گریپفروت و انواع لیموها و نیز سبزیجات دارای برگ سبز مثل اسفناج، آراگولا و کلمبرگ را در رژیم غذایی باعث تسریع روند بهبود زخمها میشود.
احساس اضطراب و افسردگی
ویتامینهای گروه B از جمله ریزمغذیهایی هستند که میتوانند در خلقوخو و کسب انرژی افراد تاثیر مثبت و مستقیم داشته و رضایت خاطر، نشاط زندگی و قدرت مبارزه با مشکلات را در انسان افزایش دهند. محققان به این نتیجه رسیدند که برای پیشگیری از بروز علائم افسردگی در بین افراد سالمند لازم است که با مصرف مکمل ویتامین B1 از کمبود آن جلوگیری کرد. در واقع این نخستین بار نیست که اهمیت ویتامین B روی سلامت افراد به خصوص افراد سالمند مورد بررسی و تایید قرار میگیرد.
در سال ۲۰۱۱ نیز نتایج بررسی محققان نشان داد میزان ویتامین B1 و B6 بیارتباط با مرگ و میر افراد بالای ۶۵ سال نیست. کمبود این ویتامین به ندرت اتفاق میافتد، اما در افراد الکلی، مبتلایان به بیماری کرون یا بیاشتهایی ممکن است بروز کند. علائم کمبود ویتامین شامل کاهش حافظه، آشفتگیهای روحی، افسردگی و اضطراب است. به عنوان منابع غذایی میتوان مخمر آبجو، پنیر، بادام زمینی، کنجد، برنج قهوهای، آرد سبوسدار، جوانه گندم و نان سبوسدار، جو و حبوبات (به ویژه نخود) را اسم برد.
بوی بد دهان
گلیکوژن، ماده کربوهیدراتی ذخیرهای موجود در کبد و عضلات میباشد و نیاسین یا ویتامین B3 در سنتز آن نقش دارد. بوی بد دهان ممکن است از علائم کمبود ویتامین B3 ناشی شود، به ویژه اگر خوب مسواک میزنید و نخ دندان استفاده میکنید و بهطور کلی در رعایت بهداشت دهان و دندان کوشا هستید. کمبود ویتامین B3 به ضعیف شدن عملکرد کبد میانجامد. کبد روی عملکرد صحیح معده و رودهها تاثیر میگذارد و به همین دلیل اختلال در عملکرد آن به مشکلات گوارشی و در نهایت بوی بد دهان منجر خواهد شد. این کمبود در افراد الکلی موجب کاهش سطح انرژی میشود. بهترین منابع ویتامین B3 غذاهایی است که غنی از پروتئین باشد مانند: مصرف احشا خوراکی، ماهیهای چرب، دانهی آفتابگردان و سبزیجاتی از قبیل چغندر.
همانطور که سن ما افزایش پیدا میکند، ممکن است مغز ما رفته رفته دقت و تواناییهای خود را از دست داده و فراگیری مسائل جدید و مخصوصا یادآوری اتفاقات مهم در طول زندگی برایش مشکل شوند. برای برخی از افراد، این کاهش تواناییهای شناختی ممکن است بسیار جدی شده و در بعضی مواقع خاص به بیماری آلزایمر منجر شود. وقتی این کاهش طی گذر زمان به آلزایمر منجر شود، درصد شکست به مراتب بیشتر از موفقیت در درمان بیماری بوده و در حدود ۹۹ درصد آزمایشهای انجام شده، هیچ روش درمان نهایی یافت نشده است. با در نظر گرفتن این موضوع شدیدا توصیه میشود که به فکر پیشگیری از آلزایمر باشید، چون برای درمان قطعی آن امید چندانی نیست.
مرکز نوروترک (Neurotrack) اخیرا ارزیابی آنلاینی را راهاندازی کرده است تا به این وسیله به کاربران برای فهم وضعیت سلامت حافظه خود کمک کند. در نتیجه این کار افراد روشهای پیشگیری از آلزایمر را آموخته و از کاهش توان یادگیری مغز و قدرت یادآوری آن بهطور جدی، جلوگیری میکنند. این شرکت همچنین برنامهای را ارائه کرده که با استفاده از آن در صورت مواجهه با مراحل ابتدایی زوال شناختی، میتوان بر این مشکل غلبه کرد.
سمت چپ مغز سالم و سمت راست مغزی که شدیدا از آلزایمر رنج میبرد را به تصویر کشیده است
همانطور که در بالا نیز به آن اشاره کردیم، اگرچه هنوز درمان قطعی برای آلزایمر وجود ندارد، اما این بیماریای نیست که طی یک شب بروز کند و به همین دلیل پیشگیری از آلزایمر با پیروی از اعمال زیر بسیار آسان است. همچنین در نظر بگیرید منظور از زوال شناختی، مرحله پیش از آلزایمر و گرفتن فراموشی کامل است.
به برنامه غذایی خود توجه کنید
رژیم غذایی صحیح میتواند در پیشگیری از آلزایمر و زوال شناختی شدیدا تاثیرگذار باشد. این رژیم غذایی مخصوص، مایند دایت (MIND diet) شناخته میشود، عبارتی دو کلمهای که مخفف عبارت «مداخله رژیم غذایی دش- مدیترانهای برای به تاخیر انداختن زوال اعصاب» (Mediterranean-DASH Intervention for Neurodegenerative Delay) است. این روش در واقع ترکیبی از رژیم غذایی مدیترانهای و رژیم غذایی دش محسوب میشود که بر روی قسمتهای مهم مرتبط با مغز و ذهن انسان در این دو رژیم غذایی تمرکز میکند.
انواع توت، روغن زیتون، آجیل و انواع خشکبار و برگ سبزیجات تیره، پایههای این رژیم غذایی به منظور پیشگیری از آلزایمر را تشکیل میدهند. گفتنی است این رژیم غذایی در نتیجه یک مطالعه در سطح بسیار وسیع بر روی عوامل موثر در زوال شناختی ایجاد شد و در بین لیست بهترین رژیمهای غذایی دنیا قرار گرفت. مطالعه بر روی حدود هزار سالمند نشان داد افرادی که به طور متعادل و تقریبی از رژیم غذایی مایند پیروی کردند تا ۳۵ درصد و افرادی که این رژیم غذایی را با جزییات دقیق و موبهمو اجرا کردند، تا ۵۳ درصد در پیشگیری از آلزایمر و زوال شناختی موفق ظاهر شدند.
در نظر داشته باشید نام بردن از رژیم غذایی به عنوان اولین مورد بدون دلیل نیست. با داشتن تغذیه مناسب نه تنها به شادابی و جوان ماندن ذهن خود کمک کرده و به پیشگیری از آلزایمر تا ۵۰ درصد کمک میکنید، بلکه تمامی اعضا و جوارح خود مخصوصا قلب را نیز زنده و شاداب نگه میدارید.
همواره فعال باشید
موسسه ملی ایالات متحده آمریکا در امور سالمندی، با استناد به آزمایشات مبتنی بر مداخله و مطالعات اپیدمیولوژیک (بررسی روشهای انتشار یک بیماری و مهار آن)، به این نکته پی برد که ورزش و تمرین دادن به بدن میتواند نقشی کلیدی در پیشگیری از آلزایمر و بهطور کلی در جلوگیری از زوال شناختی ایفا کند. گفتنی است در برنامه ارائه شده از سوی کمپانی نوروترک تمرین قدرتی و تمرینات قلبی عروقی مشاهده میشوند.
همانند تغذیه، فعالبودن و انجام ورزش نیز میتواند علاوه بر پیشگیری از آلزایمر، به شاداب نگه داشتن کل بدن و سلامتی قلب کمک کند و مجددا این ایده که هر چیز مفید برای بدن و قلب، برای مغز انسان نیز مفید است را تقویت کند.
تا جایی که ممکن است از میزان استرس خود بکاهید
شواهد بسیار زیادی وجود دارند که ارتباط مستقیمی را بین استرس و زوال شناختی و در برخی مواقع بیماری آلزایمر نشان میدهند. در یک مطالعه نه چندان گسترده در سال ۲۰۰۹ که چهل و یک فرد دارای اختلال شناختی خفیف در آن شرکت داشتند، مشخص شد که زوال شناختی و نزدیکشدن به بیماری آلزایمر برای آن دسته از افراد دارای میزان استرس بالاتر، با سرعت بیشتری اتفاق میافتد. خبر خوب این است که روشهای زیادی برای مدیریت و کاهش استرس وجود دارند و از جمله آنها میتوان به تمرینات تنفسی، مدیتیشن و یوگا اشاره کرد.
عادات خواب سالمی داشته باشید
کاهش میزان خواب میتواند مشکلات بسیار زیادی را برای انسان، هم برای بدن و هم برای ذهن وی ایجاد کند. در یک مطالعه در سال ۲۰۱۴ مشخص شد که خواب ناچیز میتواند نقش مهمی را در زوال شناختی و در طولانیمدت حتی در بروز بیماری آلزایمر ایفا کند.
اگرچه محققین معتقدند میبایست مطالعات بیشتری به منظور فهم مکانیزم دقیق و دلیل تاثیر خواب بر روی زوال شناختی داشته باشند، اما در هر صورت، آنها به این نتیجه پی بردهاند که خواب سالم نقش بسیار مهمی را در سلامتی مغز انسان با افزایش سن وی ایفا کرده و تاثیر زیادی در پیشگیری از آلزایمر دارد. گفتنی است خواب سالم هم به میزان ساعات خواب و هم به کیفیت آن اشاره میکند.
از نظر اجتماعی فعال باشید
قسمت مشارکت در فعالیتهای اجتماعی بخشی است که کمپانی نوروترک آن را در برنامه خود گنجانده و شدیدا روی آن تمرکز دارد، به طوری که اهداف و برنامههایی همچون راهاندازی شبکه اجتماعی داخلی را در سر میپروراند. به عنوان نمونه از آنجایی که ارزیابی نوروترک در دسامبر سال ۲۰۱۶ میلادی (حدود سه ماه قبل) راهاندازی شده است، هزاران نفر تاکنون به منظور گفتگو درباره نتایج به دست آمده خود، به عضویت یک گروه خصوصی در فیسبوک درآمدهاند. حتی در نیوزیلند یک گروه شرکتکننده در این ارزیابی تشکیل شده، که به صورت حضوری و به صرف یک لیوان قهوه با یکدیگر ملاقات میکنند.
در هر صورت پیشگیری از آلزایمر و حتی زوال شناختی با انجام فعالیتهای اجتماعی، چیزی نیست که بر کسی پوشیده باشد. براساس گفتههای موسسه ملی ایالات متحده آمریکا در امور سالمندی، فعال ماندن از نظر روان شناختی، چه با تحریک فکری و چه با شرکت در فعالیتهای اجتماعی، بهطور مستقیم با پیشگیری از آلزایمر و کاهش توان مغز در ارتباط است.
مطالعه کنید، بازی کنید و برای پیشگیری از آلزایمر به هر نحو مغز خود را تحریک کنید
علاو بر تعامل اجتماعی با دیگر افراد، تحریک مغز و فعال نگه داشتن همیشگی آن رابطه کاملا مستقیمی با پیشگیری از آلزایمر داشته و ریسک این بیماری را کاهش میدهد. خوشبختانه مورد خاصی در اینباره وجود ندارد و از مطالعه گرفته تا حلکردن پازل و یا شرکت در سخنرانیها میتواند به تحریک مغز کمک کند. به عبارت دیگر، درست همانند هر اندام دیگری که در صورت عدم استفاده ضعیف شده و با استفاده مداوم ورزیده و قدرتمند میشود، ذهن انسان نیز در صورت فعالماندن همیشگی، از زوال شناختی و آلزایمر دور میماند. حتی براساس تحقیقات جدید انجام بازیهای کامپیوتری باعث جوانتر شدن ذهن میشود.
ورزش نقش اساسی در مقابله با انرژی و اضطراب ایفا میکند. ورزشهای خاصی وجود دارند که بیشتر بر روی سلامت ذهن تاثیر میگذارند و میتوانند افسردگی را دور کنند.
جسم و ذهن با یکدیگر در ارتباط هستند. هنگامی که شخص ورزش میکند و از بدن خود مراقبت میکند در واقع بر روی ذهن خود نیز کار کرده است. البته تمام کسانی که مشکلات وخیم ذهنی دارند باید برای درمان با پزشک خود مشورت کنند.
با این حال آنچه که در تحقیقات مختلف مشخص شده نشان میدهد که سه نوع ورزش نقش زیادی در کاهش افسردگی دارند که عبارتند از:
دویدن:
دویدن برای سلامتی بسیار مناسب است. این ورزش کالری سوزی بالایی دارد و احتمال بیماریهای قلبی را کاهش میدهد. تنها پنج دقیقه دویدن در روز طول عمر را افزایش میدهد. دویدن بر روی روحیه نیز تاثیر مثبت دارد.
دویدن تغییراتی در انتقال دهندههای عصبی همچون سروتونین و نورپینزین ایجاد میکنند که باعث احساس خوب میشوند. به نظر میرسد که دویدن تاثیر زیادی بر آرامش ذهن دارد.
بررسیها نشان داده است که ورزش مانند داروهای ضد افسردگی عمل میکند و میتواند افسردگی های مزمن را با کمک رشد نرونهای جدید در مغز کاهش دهد. دویدن خواب شب را راحتتر میکند و باعث افزایش حافظه و کاهش استرس نیز میشود.
پیادهروی در جنگل و طبیعت:
سعی کنید مسیرهای پیادهروی در جنگل و طبیعت را طی کنید. طبیعت تاثیر زیادی بر آرامش ذهن دارد. گذراندن زمان در کنار طبیعت باعث کاهش اضطراب میشود و ترشح هورمون آرامشبخش را در بدن افزایش میدهد. ضمنا این کار حافظه را نیز بهبود میبخشد.
یوگا:
بررسیهای انجام شده در سال ۲۰۰۷ نشان داده است که انجام ورزش یوگا، عصبانیت، اضطراب و افسردگی را کاهش میدهد. بنابراین یوگا برای بیماران مبتلا به افسردگی تجویز میشود.
در سال ۲۰۱۲ گروهی از محققان تاثیر یوگا بر استرس را بررسی کردند. آنها دریافتند که این ورزش تاثیر زیادی بر کاهش نشانههای افسردگی و استرس دارد.
یکی از ویژگیهای خوب یوگا این است که این ورزش بر پایه حرکات کششی و قدرتی است و بر تنفس تمرکز دارد. بنابراین باعث آرامش فرد میشود.
هنگامی که فرد تنفس عمیق انجام میدهد احتمال اضطراب و استرس کاهش مییابد.
در علم پزشکی، شاخه دندانپزشکی پستی و بلندیهای بسیار زیادی را در طول تاریخ طی کرده است. در زمانی دور تنها چاره کار برای رها شدن از درد دندان، کندن آن از بیخ و بن بود، به طوریکه افراد بعد از گذشت چند سال از زندگی و شاید حتی در دوران جوانی، با دهانی خالی از دندان باقیمانده و احتمالا مجبور به استفاده از دندان مصنوعی میشدند. اکنون که علم پزشکی بسیار پیشرفت کرده، چاره کار به پر کردن دندانهای خراب با فلزات و یا پلاستیکهای مختلف بهبود پیدا کرده است و تقریبا همه ما حداقل یک یا دو مورد دندان ترمیم شده با استفاده از مصنوعات ساخت دست انسان داریم. به توجه به همهگیر بودن خرابی دندان، کشف روش نوین ترمیم خودکار دندان همه افراد روی کره زمین را تحت تاثیر خود قرار خواهد داد.
تحریک سلولهای بنیادی سبب ترمیم خودکار دندان میشود
خوشبختانه محققین در دانشگاه کینگز لندن (King’s College London) به این مشکل به چشم یک دغدغه نگاه کرده و برای رفع آن چارهای اندیشیدهاند. آنها در واقع روشی پیدا کردهاند که پر کردن متداول دندان به راههای امروزی و با استفاده از وسایل مصنوعی ساخت دست انسان را به حاشیه خواهد راند. روش جدید کشف شده به منظور جایگزینی روش کنونی با ترمیم خودکار دندان، طی یک مقاله پژوهشی در روزنامه گزارشهای علمی (Science Reports) چاپ شده و به راهی به منظور برای تحریک بازسازی سلولهای بنیادی درون دندانها اشاره میکند. گفتنی است در روش جدید ترمیم خودکار دندان، از یک داروی مخصوص برای بیماران دارای آلزایمر و فراموشی کمک گرفته شده است. به عبارت دیگر، احتمالا به زودی شاهد خواهیم بود که علم پزشکی، دندانها را وادار به ترمیم خود خواهد کرد.
واقعیت این است که همانند دیگر قسمتهای خسارت دیده بدن، خرابیهای جزیی دندان نیز به خودی خود با فعال کردن سلولهای بنیادی دندان در هسته درونی نرم دندان، قابل ترمیم هستند. این بخشها را با عنوان پالپ (Pulp) میشناسند. در زمان وجود ترکهای کوچک و یا شقاقهای جزیی موجود بر روی دندان، این سلولها به منظور تفکیک شدن به سلولهای دندانی مشخص تحریک میشوند. سلولهای یاد شده را با نام سلولهای عاجساز و یا آدانتابلاست (Odontoblast) میشناسند که قادرند تا عاجهای از بین رفته دندان را مجددا ساخته و ترمیم خودکار دندان را سبب شوند.
روش طبیعی و خودکار درمان در زمان وجود آسیبدیدگی شدید و میزان خرابی بالا در دندان کارساز نیست. در هر صورت محققین دانشگاه کینگز لندن درس ارزشمندی از نحوه فعل و انفعال سلولهای بنیادی برای ترمیم خودکار دندان، حتی به میزان کم، گرفتهاند. رهبر تیم تحقیقاتی، پائول شارپ (Paul Sharpe) در اینباره گفت:
ما در مورد مکانیسم سلولی و مولکولی درگیر در زمان ترمیم خودکار دندان مطالعاتی انجام داده و براساس نتایج به دست آمده، روش سادهای را به منظور بهبود فرآیند با تحریککردن سلولهای بنیادی توسعه دادهایم. نتیجه به دست آمده حقیقتا بیشتر از پر کردن ساده قسمتهای خالی شده دندان ارزش داشته و سبب میشود تا با ایجاد یک روش ترمیم خودکار، ساختمان دندان به طور کامل محافظت شود.
محققین امیدوارند تا راهکار جدید، نرخ شکست و ناموفقیت روشهای مصنوعی پر کردن حفرههای موجود در دندان را به میزان قابل توجهی کاهش دهند. سوال موجود درباره ترمیم خودکار دندان، زمان ارائه آن به صورت عمومی و امکان استفاده همگان از روش جدید است. پائول شارپ در اینباره گفت نقشه کنونی تیم تحقیقاتی، کارآزمایی بالینی و آزمایش کنترل شده روش نوین در سال آینده است. با توجه به مشترک بودن مشکلات مرتبط با دهان و دندان در تمامی انسانهای روی کره زمین، هر چقدر انتظار، ارزش چنین دستاوردی را خواهد داشت.
یک مطالعه جدید نشان میدهد که یک ساعت خواب بعدازظهر میتواند حافظه و مهارتهای فکری افراد میانسال را بهبود بخشد.
به گزارش ایسنا به نقل از مدیکال نیوز تودی، با بالا رفتن سن عملکرد ذهن ما کاهش یافته و میتواند باعث بروز مشکلاتی مانند به یاد نیاوردن نامها، فراموش کردن جای وسایلی مانند دسته کلید و یا اختلال در یادگیری اطلاعات جدید شود.
برای برخی از افراد مسنتر، کاهش در عملکرد شناختی میتواند شدیدتر باشد و به طور بالقوه منجر به بیماریهایی مانند آلزایمر یا دیگر اشکال زوال عقل شود.
مطالعات پیشین نشان دادهاند که فعال بودن، از نظر ذهنی و جسمی میتواند به نگه داشتن حافظه در وضعیت خیلی خوب در دوره میانسالی کمک کند.
این مطالعات همچنین نشان داده است که چرت زدن میتواند عملکرد شناختی افراد مسن را بهبود بخشد، در حالی که پژوهشهای جدید نشان دادهاند که چرت زدن در طول روز همچنین میتواند باعث بهبود حواس پنجگانه شود.
به گزارش بنیاد ملی خواب، چرت زدن در هنگام بعدازظهر به مدت ۲۰ تا ۳۰ دقیقه بدون تداخل با خواب شبانه میتواند به افزایش هوشیاری و عملکرد ذهنی کمک کند.
با این حال یک پژوهش جدید نشان میدهد که چرت بعدازظهر در حدود یک ساعت برای بهبود عملکرد شناختی سالمندان ایدهآل است.
محققان این پژوهش با تجزیه و تحلیل دادههای به دست آمده از ۲۹۷۴ بزرگسال چینی ۶۵ ساله و بالاتر که بخشی از پژوهش طولی بازنشستگی و بهداشت چین بودند، این پژوهش را آغاز کردند.
تمام شرکتکنندگان تحت یک سری از آزمایشات مرتبط با توجه، حافظه اپیزودیک و تواناییهایی از جمله تست ریاضی و رسم شکل قرار گرفتند.
همچنین از این افراد پرسیده شد که در طول ماه گذشته روزانه چه مدت بعد از ناهار استراحت کردند.
آنها بر اساس پاسخهایشان به چهار گروه دستهبندی شدند. این دستهبندیها شامل کسانی بودند که بعد از ناهار اصلا نمیخوابیدند، کسانی که کمتر از ۳۰ دقیقه میخوابیدند، کسانی که بین ۳۰ تا ۹۰ دقیقه میخوابیدند و افرادی که بیش از ۹۰ دقیقه بعد از ناهار میخوابیدند.
این تیم گزارش میدهند که در حدود ۵۷٫۷ درصد از شرکتکنندگان گفتند که پس از ناهار به طور متوسط در حدود یک ساعت میخوابند.
محققان دریافتند شرکتکنندگانی که بهطور متوسط بین ۳۰ تا ۹۰ دقیقه بعد از ناهار چرت میزنند، آزمونهای شناختی را به نحو بهتری پاسخ دادند.
آنها در نهایت دریافتند که چرت زدن بعد از ناهار آن هم به مدت یک ساعت مزایای بسیار زیادی برای سلامت فکری و ذهنی میانسالان دارد.
با این حال، آنها بر این باورند که نتایج به دست آمده از این پژوهش جدید نیازمند انجام تحقیقات و بررسیهای بیشتر است.
این پژوهش در مرکز خواب و نوروبیولوژی در دانشگاه جانز هاپکینز در بالتیمور انجام شده است.
این محققان یافتههای خود را در Journal of the American Geriatrics Society به چاپ رساندند.
بسیاری از پژوهشهای مربوط به بیماری آلزایمر شامل اثر انتخابهای غذایی بر تحریک، پیشگیری، و درمان این بیماری میشوند. پژوهشگران التهاب و مقاومت به انسولین را عوامل کلیدی در این بیماری انحطاط عصبی شناسایی کردهاند زیرا به نورونها آسیب رسانده و در ارتباط بین سلولی اختلال ایجاد میکنند.
خبر خوب این است که ما با انتخابهایی که به کاهش التهاب کمک میکنند، از سیستم پیامرسانی مغز پشتیبانی میکنند، و مقاومت به انسولین و جریان خون را بهبود می بخشند میتوانیم به پیشگیری از ابتلا به بیماری آلزایمر کمک کنیم. خوشبختانه مواد غذایی بسیاری وجود دارند که به این نیازها رسیدگی میکنند. در ادامه با برخی از انتخابهای غذایی که میتوانند به پیشگیری از ابتلا به آلزایمر کمک کنند، بیشتر آشنا میشویم.
کاهش مصرف مواد غذایی قندی و افزایش دهنده گلوکز خون
مواد غذایی سرشار از قند و همچنین کربوهیدارتهای پالایش شده، فرآوری شده میتوانند به افزایش شدید سطوح قند خون منجر شوند که زمینهساز شکلگیری التهاب در مغز میشود. سطوح بالای قند خون با خطر افزایش یافته زوال عقل مرتبط شده است. هنگام خرید مواد غذایی به برچسب محتویات آنها توجه داشته باشید زیرا ممکن است حاوی قند پنهان باشند.
مصرف مواد غذایی حاوی اسیدهای چرب امگا-۳
ماهیهای چرب و جلبک دریایی بهترین منابع برای دریافت اسیدهای چرب امگا-۳ EPA و DHA هستند. شواهد نشان دادهاند که DHA ممکن است در پیشگیری از بیماری آلزایمر به واسطه کاهش تجمع پلاکهای بتا-آمیلوئید در مغز نقش داشته باشد. ماهیهای سالمون، ساردین، تن، خال مخالی و قزلآلا منابع خوبی برای اسیدهای چرب امگا-۳ هستند.
مصرف مغزهای خوراکی
مغزهای خوراکی درختی مانند بادام، آجیل برزیلی، بادام هندی، فندق، گردو، و پسته فواید خود برای عملکرد شناختی را نشان دادهاند زیرا این مواد غذایی نیز منبع خوبی برای اسیدهای چرب امگا-۳ هستند. اسیدهای چرب امگا-۳ با التهاب مقابله کرده و به جریان خون بهتر کمک میکنند. همچنین، مغزهای خوراکی منبع خوبی برای ویتامینهای B و ویتامین E هستند. مغزهای خوراکی خطر بیماری قلبی و سرطان را نیز کاهش میدهند.
رژیم غذایی مایند
رژیم غذایی مایند (MIND) عناصر کلیدی دو رژیم غذایی مطرح مدیترانهای و دش (DASH) را ترکیب کرده و افزون بر این شامل مواد غذایی و مواد مغذی میشود که بهطور قابل توجهی برای مغز مفید هستند. رژیم غذایی مایند میتواند خطر ابتلا به بیماری آلزایمر را کاهش دهد. دنبال کردن رژیم غذایی مایند به واسطه تاکید کمتر بر مصرف ماهی و نگاه متفاوت به مصرف میوهها و سبزیجات راحتتر از رژیمهای غذایی مدیترانهای و دش است.
کاهو یکی از مواد غذایی است که به پیشگیری از ابتلا به بیماری آلزایمر کمک میکند
مصرف میوهها و سبزیجات به میزان زیاد
سبزیجات سبزبرگ و توتها باید از جایگاه ویژهای در رژیم غذایی شما برخوردار باشند زیرا به بهبود عملکرد شناختی کمک میکنند. سبزیجات سبزبرگ مانند اسفناج، کاهو، برگ چغندر سوئیسی، برگ خردل، و غیره به واسطه محتوای لوتئین بالا که آنتیاکسیدانی قدرتمند است و همچنین فولات و بتاکاروتن از عملکرد بهتر مغز پشتیبانی میکنند.
پرهیز از چربیهای ترانس
چربیهای ترانس با تولید رادیکالهای آزاد و التهاب پیوند خوردهاند که هر دو مورد اثر منفی بر عملکرد مغز دارند. از جمله مواد غذایی حاوی چربیهای ترانس میتوان به فستفودها، غذاهای سرخ شده، و مارگارین اشاره کرد.
نوشیدن چای سبز
روزانه دو یا چهار فنجان چای سبز بنوشید تا به تقویت حافظه و پیشگیری از بیماری آلزایمر کمک کند. مطالعات بسیاری نشان دادهاند که مصرف چای سبز با تقویت عملکرد شناختی، کاهش زوال شناختی و کاهش استرس اکسیداتیو مرتبط است.
کاهش مصرف چربیهای اشباع شده
چربیهای اشباع شده دشمن شما نیستند، اما بهترین دوست شما نیز محسوب نمیشوند. با محدود کردن مصرف گوشت قرمز (سه وعده یا کمتر در هفته)، غذاهای سرخ شده (کمتر از یک وعده در هفته)، و کره (کمتر از یک قاشق غذاخوری در روز)، پنیر (کمتر از یک وعده در هفته) و محصولات لبنی پرچرب می توانید مصرف چربیهای اشباع شده را کاهش دهید. پژوهشهای بسیاری آثار مخرب چربیهای اشباع شده در زمینه زوال عقل را نشان دادهاند.
افزایش مصرف زردچوبه
نقش کورکومین، ماده فعال زردچوبه، طی مطالعات بسیاری در مبارزه با بیماری آلزایمر مورد بررسی قرار گرفته است. کورکومین میتواند مشخصه پلاک۰إهای بتا-آمیلوئید آلزایمر را تغییر دهد، و بر عملکرد مغز و پیشگیری از زوال عقل به واسطه ویژگیهای ضدالتهابی و آنتیاکسیدانی خود تأثیرگذار باشد.
برای افراد کمبینا بسیار مشکل است تا بتوانند نوشتههای یک کتاب را بخوانند ولی نه با کمک وسیله جدیدی به نام OrCam My Eye.
این وسیله از یک دوربین کوچک تشکیلشده که میتوان آن را به کنار قاب هر عینکی متصل کرد. به این دوبین دستهای متصل شده که بر روی پوست جمجمه قرارگرفته و صدا را از طریق پوست سر و سپس استخوانهای جمجمه به گوش فرد میرساند. یک پردازنده هم توسط سیم به این سیستم متصل میشود. دوربین میتواند تصویر نوشتههای روی کتاب، روزنامه، صفحه کامپیوتر، منوی یک رستوران، برچسب خریدهای یک سوپرمارکت و هر چیز دیگر را دیده و توسط پردازنده آن را برای فرد بخواند. صدای خواندن به گوش فرد خواهد رسید.
این دوربین میتواند علائم راهنمایی خیابانها را هم بخواند، میتواند صورت افرادی را که قبلاً دیده شناسایی کرده و آنها را به فرد معرفی کند و حتی میتواند وسایل گوناگونی که فرد میخواهد در فروشگاه بخرد را دیده و نوع آنها را به وی بگوید.
فرد استفادهکننده انگشت خود را به سمت نوشته یا چیزی که خوب نمیبیند گرفته و سیستم بهطور خودکار آن را برای فرد میخواند یا معرفی میکند. برای استفاده از این سیستم باید یک حداقل بینایی در حد یکبیستم را داشت.
آزمایش HIV یا همان بیماری ایدز از آن دسته آزمایشهایی است که به تجهیزات پیشرفته و البته گرانقیمت نیاز است. اما در انگلیس، دانشمندان موفق به ساخت یک دستگاه USB شدهاند که میتواند در کوتاهترین زمان و با دقت هرچه تمامتر وجود ویروس HIV موجود در خون بیماران را اندازهگیری کند.
این دستگاه پزشکی توسط دانشمندان دانشگاه اِمپریال کالج لندن و با همکاری یک موسسه فناوری به نام DNA Electronics ساخته شده است. برای استفاده از این دستگاه فقط یک قطره خون نیاز است تا ابتلا به بیماری ایدز در بدن بیمار مورد سنجش قرار گرفته و یا به بیماران مبتلا به این ویروس امکان سنجش میزان این ویروس در بدنشان را نشان دهد. پس از گذاشتن یک قطره خون بر روی دستگاه، یک سیگنال الکتریکی تولید میشود که به رایانه یا لپتاپ فرستاده میشود تا پردازش لازم بر روی آن انجام شود. این آزمایش HIV به راحتی در دسترس است و به بیماران این امکان را میدهد که خودشان وجود ویروس HIV در بدنشان را رصد کنند. این دستگاه برای بیمارانی که در مناطق دوردست هستند و مناطقی که تجهیزات استاندارد برای آزمایش HIV وجود ندارد، بسیار مفید است.
نتیجه آزمایش HIV در کوتاهترین زمان
نتایج منتشر شده در مجلهی علمی Scientific Reports نشان میدهد که این دستگاه USB بسیار دقیق عمل میکند و میتواند نتیجه آزمایش HIV را در کمتر از ۳۰ دقیقه نشان دهد. در حال حاضر برای اندازهگیری میزان HIV باید سه روز صبر کرد تا نمونههای خونی بیماران به آزمایشگاههای اندازهگیری HIV فرستاده شود. طی آخرین تحقیقات، دستگاه USB تشخیصHIV، توسط ۹۹۱ نمونه خونی مورد آزمایش قرار گرفته است که دارای دقت ۹۵ درصدی بوده است؛ این دستگاه نتیجه هر آزمایش را بهطور میانگین در ۲۱ دقیقه مشخص کرده است. وقتی خون در محل مشخص شده بر روی USB قرار داده میشود، از طریق تغییر میزان اسید، ویروس HIV-1 را تشخیص میدهد. تراشه موجود در دستگاه USB، اطلاعات دریافتی را به سیگنال الکتریکی تبدیل میکند و سپس نتیجه نهایی را برای پردازش به رایانه یا دستگاههای پردازشگر میفرستد.
اگرچه این فناوری در ابتدای راه است، اما به بیماران اجازه میدهد تا روزانه میزان تغییرات ویروس HIV در بدن خود را بررسی کنند؛ همانند آنچه که مبتلایان به دیابت انجام میدهند و روزانه میزان قند خون خود را اندازهگیری می کنند. در حال حاضر، راهکارهای مقابله با HIV، میزان پیشرفت ویروس را تقریبا به صفر رسانده است؛ اما در برخی موارد، درمانهای دارویی پاسخگو نیست، چون ویروس HIV در مقابل داروها مقاوم شده است. دستگاه جدید USB به راحتی میتواند میزان بالارفتن اندازه HIV را مشخص کند و مشکل اساسی بیماران برای معالجه و سایر موارد پزشکی را به خوبی برطرف کند.
Graham Cooke، رهبر گروه مطالعاتی سازنده این دستگاه، میگوید:
اندازهگیری میزان عفونت ویروس یکی از مراحل بسیار سخت و تعیینکننده برای مقابله با HIV است. در حال حاضر، برای آزمایش HIV به تجهیزات پیشرفته نیاز است که بسیار گرانقیمت هستند و چندین روز زمان میبرد تا نتیجه آزمایش مشخص شود. ما با ساخت این دستگاه، کار را آسانتر کردهایم و هم اکنون با یک دستگاه کوچک USB میتوان آزمایش HIV را انجام داد.
این تیم تحقیقاتی در حال بررسی ساخت دستگاههای دیگری برای سایر بیماریها مانند هپاتیت است.
با وجود اینکه هنوز دانشمندان قادر به تهیه داروی جادویی برای افزایش طول عمر نیستند، اما انجام تحقیقات روی هزاران انسانِ بالای ۱۰۰ سال، آنها را با روشهای شگفتانگیزی برای داشتن عمر طولانی آشنا کرده است. بهطور کلی رعایت شیوههای صحیح تغذیه که در پیشگیری از بروز انواع بیماریها و سرطانها و پیری زودرس نقش دارند، برای افرادی که میخواهند زندگی سالم و طولانی داشته باشند، ضروری است. با ما همراه شوید تا شما را با ۴ عامل اصلی بیماریهای رایج و کاهش طول عمر انسان، آشنا کنیم.
شیرینکنندههای مصنوعی
شیرینکنندههای مصنوعی در درازمدت طول عمر را به شدت کاهش میدهند. بسیاری از افراد، برای اینکه مصرف قند خود را کاهش دهند، به اشتباه از شیرینکنندههای مصنوعی استفاده میکنند که اغلب آنها از خطرات این جایگزینی ناآگاهند. نتایج تحقیقات در طول ۳۰ سال گذشته نشاندهندهی این است که برخلاف ادعای صنایع غذایی، شیرینکنندههای مصنوعی اشتها را تحریک میکنند و میل به کربوهیدرات را افزایش میدهند. این شیرینکنندهها با ایجاد طیف گستردهای از اختلالات متابولیک، ذخیرهسازی چربی را در بدن تشدید کرده و باعث چاقی میشوند. تحقیقات نشان میدهد شیرینکنندههایی مانند آسپارتام بیشتر از شکر حساسیت به انسولین ایجاد میکنند.
طبق یافتههای دانشمندان این مواد در میکروفلورهای روده اختلال ایجاد کرده و خطر ابتلا به چاقی و دیابت را افزایش میدهند. نتایج این پژوهشها کاملا ثابت شده است. شیرینکنندههای مصنوعی، مسیرهای متابولیکی بدن را تغییر داده و بیماریهای متابولیک ایجاد میکنند. یکی از این مسیرها، مسیر انتقال قند در بدن است که در حضور این شیرینکنندهها تغییر میکند. از مشکلات دیگری که این مواد به وجود میآورند ناترازی همزیستی در روده و عدم تحمل گلوکز است.
عدم تحمل گلوکز یک عارضهی پیشدیابتی است که به دیابت نوع ۲ ختم میشود. چون حجم زیاد قند خون در سلولهای چربی ذخیره میشود، این عارضه در ایجاد چاقی نیز نقش دارد. علاوه بر اینکه مصرف آسپارتام و سایر شیرینکنندهها حساسیت به انسولین را تشدید میکند و باعث چاقی میشود. رژیمهای غذایی نامناسب و سرشار از قند/فروکتوز و دانههای غلات مثل گلوتن، عامل اصلی بیماری آلزایمر هستند. موضوع دیگری که دربارهی مصرف آسپارتام نادیده گرفته شده، مسمومیت با متانول است. در مصاحبهی گذشتهام با دکتر وودرو مونته «Woodrow Monte» متخصص سمشناسی و نویسندهی کتاب «سکوت علم در برابر شیرینکنندههای قاتل» ارتباط میان اسپارتام، مسمومیت با متانول و فرمالدهیدهای سمی توضیح داده شده است.
کمبود ویتامین D بدن
یکی از عوامل اصلی کاهش طول عمر کمبود ویتامین D در بدن است. آخرین مورد در رابطه با اهمیت ویتامین D برای سلامت بدن است. مقدار کافی ویتامین D در بدن، مانع ابتلا به انواع بیماریها میشود و زندگی سالمتر و عمری طولانیتر به ما خواهد داد. سالانه یک میلیون نفر در سراسر جهان به بیماریهای مزمن دچار میشوند که با افزایش سطح ویتامین D3 میتوان از ابتلای آنان به این بیماریها جلوگیری کرد. شواهد نشان میدهد اگر میزان ویتامین D در بدن کافی باشد، احتمال مرگ به هر دلیلی کاهش مییابد. تاکنون صدها فایده برای ویتامین D کشف شده است. چه بسا فواید این ویتامین بالغ بر هزاران مورد باشد، چراکه در حدود ۱۰ درصد از ژنهای بدن ما تحتتاثیر این ویتامین هستند.
مصرف ویتامین D برای کاهش فشار خون بالا، جلوگیری از بیماری قلبی آترواسکلروتیک، حملهی قلبی و سکته، بسیار ضروری است. دکتر مایکل هولیک «Michael Holic» که مدتها بر روی فواید ویتامین D تحقیق کرده است، میگوید: کمبود این ویتامین خطر ابتلا به حملات قلبی را ۵۰ درصد افزایش میدهد. اگر حملهی قلبی به شما دست دهد و کمبود ویتامین D هم داشته باشید، آنگاه احتمال فوت شما بر اثر حملهی قلبی بیش از ۱۰۰ درصد است.
اگر بنابه دلیلی به آفتاب دسترسی ندارید، توصیه میشود از مکمل ویتامین D استفاده کنید. برای این منظور به جای مصرف ویتامین D2 ترکیبی، حتما باید ویتامین D3 مصرف کنید. ویتامین D محلول در چربی است، پس بهتر است همراه با چربیهای سالم مصرف شود. از جمله مواد دیگری که در عملکرد بهتر این ویتامین نقش دارند، ویتامین K2 و منیزیم است. دلایل مهمی برای این توصیهها وجود دارد. نقش بیولوژیکی ویتامین K2، کمک به انتقال کلسیم به محلهای مناسب در بدن است. اگر میزان این ویتامین کافی نباشد، کلسیم در شریانها و بافتهای نرم بدن رسوب میکند. سبزیجات و جلبکهای دریایی مانند کتانجک (kelp)، دولس (dulse) و نوری (nori) منابع خوبی برای تامین منیزیم هستند. منیزیم سیترات (magnesium citrat) و منیزیم ترئونات (magnesium threonate) نیز از بهترین مکملها میباشند.
مصرف قند زیاد
رژیم غذایی که قند زیاد (مانند فروکتوز فرآوری شده و دانههای غلات) داشته باشد، مشکلات جدی مانند چاقی، دیابت و بیماریهای قلبی ایجاد میکند. این بیماریها خود دلیلی برای کاهش عمر هستند. چون قندی که در ۷۴٪ این مواد وجود دارد، تحت عناوین مختلف و با ۶۰ نام متفاوت به آن افزوده میشود و در واقع با این شیوه، مصرفکننده از میزان قندی که مصرف میکند، مطلع نمیشود، به همین دلیل هم غذاهای فرآوری شده، متهمان ردیف اول هستند در شکر سفید و قهوهای، عسل، شربت افرا و افزودنیهای مانند شربت ذرت، «قند افزودنی» وجود دارد. راشل جانسون «Rachel Johnson» از انجمن قلب آمریکا در اینباره میگوید: قندی که به موادغذایی افزوده میشود عامل اصلی بیماریها است. قند یکی از عوامل ایجادکنندهی چاقی است و تاثیر مستقیمی بر طول عمر دارد. از هر ۵ مورد مرگ در ایالات متحده آمریکا، یک مورد آن بر اثر چاقی است.
پروفسور سینتیا کنیون «Cynthia Kenyon»، که به عقیدهی بسیاری از کارشناسان شایستهی دریافت جایزه نوبل در زمینهی تحقیقات مرتبط با طول عمر است، با انجام پژوهشهای بسیار به این نتیجه رسید که مصرف کربوهیدراتهای غیرگیاهی اثر مستقیمی بر روی ژنهای جوانی و طول عمر دارد. پروفسور کنیون، با حذف کربوهیدراتهای غیرگیاهی در آزمایشات خود، مشاهده کرد طول عمر کرمهای حلقوی سی-الگانس (c-elegans)، شش برابر شد و از همه جالبتر اینکه این کرمها سلامت و نیروی جوانی خود را تا دقایق پایانی حیات خود حفظ کردند.
یافتههای این دانشمند به دفعات در آزمایشگاههای سراسر جهان بر روی موشهای مختلف و میمونها مورد آزمایش قرار گرفت و نتایج این آزمایشات موفقیتآمیز بود. چون انسان نیز ژنهایی مشابه ژنهای این حیوانات دارد پس در آزمایش بر روی انسان، بروز این نتایج دور از ذهن نیست. صنایع غذایی سعی دارند با ایجاد تبلیغات، تاثیر مصرف قند و غذاهای فرآوریشده را کماهمیت جلوه دهند.
چربی ترانس
چربیهای اشباع شده، برای چند ده سال عاملی برای بیماری قلبی بودند. در واکنش به این موضوع و برای رفع این مشکل، صنایع غذایی چربی ترانس را با چربی اشباع جایگزین کرد و بازار غذاهای کمچرب (اما با قند بالا) رونق گرفت. از آن پس سلامت مردم رو به کاهش گذاشت و به دلیل این اشتباه سهمگین، میلیونها نفر در سراسر جهان با مرگ زودرس جان خود را از دست میدهند. این چربی سهم زیادی در ایجاد مقاومت به انسولین دارد. چربی ترانس موجود در روغنهای نباتی هیدروژنه، به عنوان یک پرواکسیدان عمل کرده و استرس اکسیداتیو را به وجود میآورد، این استرس به سلولهای بدن آسیب میرساند. به عقیدهی بسیاری از محققان چربی ترانس کاملا مضر است و نمیتوان مقدار بیخطری برای آن در نظر گرفت. دکتر فرد کومرو «Fred Kummerow» نویسندهی کتاب «کلسترول عامل اصلی نیست»، به مدت هشت دهه بر روی چربیها تحقیق کرده است و اولین محققی بود که از مسدود شدن شریانها با چربی ترانس خبر داد و آنها را به عنوان عاملی برای بیماری قلبی معرفی کرد.
به علاوه، چربی ترانس مانع سنتز پروستاسیکلین میشود. این سنتز برای جریان خون ضروری است. وقتی که شریانها نتوانند پروستاسیکلین تولید کنند، لختهی خونی شکل میگیرد و مرگ ناگهانی روی میدهد. همچنین چربی ترانس در ایجاد زوال عقل هم نقش دارد. تقریبا از سال ۱۹۸۰ تا ۲۰۰۹ مصرف چربی ترانس تا یک سوم کاهش یافت. اما همچنان افراد بسیاری هستند که در رژیم غذایی خود از مقادیر زیادی چربی ترانس استفاده میکنند. مشکل اینجا است که اغلب اوقات مصرف این چربی پنهان است چون حتی محصولاتی که برچسب «فاقد چربی ترانس» بر روی آنها وجود دارد حاوی این چربی هستند چرا که اگر مقدار این چربی در مواد غذایی از یک میزان مشخص پایینتر باشد، لازم نیست کارخانه سازنده آن را در ترکیبات ذکر کند و به همین راحتی با یک راه گریز قانونی مصرفکنندگان را گمراه میکنند.
برای اجتناب از مصرف این چربی، از مصرف موادغذایی که حاوی روغن نباتی هیدروژنه هستند یا با این روغن پخته میشوند، خودداری کنید. بهتر است قبل از مصرف هرگونه مادهی غذایی، از نبود روغن نباتی هیدروژنه در لیست ترکیبات آن مطمئن شوید. سال گذشته سازمان غذا و داروی ایالات متحده آمریکا (FDA)، چربی ترانس را از لیست افزودنیهای مجاز حذف کرد اما متاسفانه به جای استفاده از روغنهای اشباع سالم مثل روغن نارگیل، چربی حیوانی و کره، روغنهای گیاهی غیراشباعِ دیگری جایگزین چربی ترانس شدند که وقتی حرارت داده میشوند، آلدهید حلقهای سمی تولید میکنند. این محصولات جانبی بسیار مضر هستند به گونهای که چربی ترانس در مقایسه با آنها بیضررتر است و احتمالا چند دهه طول میکشد تا از پیامدها و خطرات این روغنهای غیراشباع مطلع شویم.
هرساله اختراعات برتر پزشکی از میان اختراعاتی انتخاب میشوند که بتوانند سادهتر، کاربردیتر و تأثیرگذارتر از چیزهایی باشند که قبلا از آنها استفاده میکردیم. مجله معتبر پاپیولار ساینس اخیرا لیستی از ۱۱ اختراع برتر پزشکی سال ۲۰۱۶ تهیه و منتشر کرده است.
واکسن تب دانگ
اخیرا، دانشمندان و پزشکان موفق به تولید واکسنهایی شدهاند که از ابتلا به تب دانگ جلوگیری میکند. تب دانگ، یک بیماری ویروسی است که هر سال نزدیک به ۱۰۰ میلیون نفر را در جهان بیمار میکند. اغلب مبتلایان بیماری ساکن کشورهای آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین هستند. آژانس ایمنی تمهیدات پزشکی مکزیک، روز چهارشنبه گفت، واکسن بر روی ۲۹۰۰۰ نفر در سراسر دنیا آزمایش شده و کارآیی اثربخشی آن مورد تأیید قرار گرفته است. سازمان جهانی بهداشت نیز اعلام کرد، این واکسن، قادر است علیه هر ۴ سویه ویروس دانگ، پاسخ ایمنی ایجاد کند.
سازندگان دارویی مکزیک، هنوز نامی برای واکسن اعلام نکردهاند، اما شرکت عظیم دارویی سونافی فرانسه، در بیانیهی جداگانهای، نام واکسن را دنگ واکسیا اعلام کرد. مقامهای مکزیکی میگویند، واکسن در مناطقی که تب دانگ یک بیماری بومی محسوب میشود، برای پیشگیری از ابتلا و مرگ و میر به افراد ۹ تا ۴۵ سال تجویز میشود. ابداع این واکسن یکی از مهمترین ۱۱ اختراع برتر پزشکی به شمار میرود.
استنت جذبی
محققان مرکز قلب و عروق مسیح در سینسیناتی ایالت اوهایو موفق به ساخت اولین نمونه از استنتهای قابل حل شدن در جریان خون شدند که از نظر کارایی و عملکرد کاملا شبیه به نمونههای رایج هستند. طبق محاسبات انجام شده، سالانه ۸۵۰ هزار نفر در آمریکا دچار مشکلات گرفتگی عروق شده و به استنت یا فنرهای درمان گرفتگی عروق نیاز دارند. محققان معتقدند که استفاده از استنت Absorb برای جلوگیری از گرفتگی مجدد عروق هنگام عملهای باز عروق قلب و عمل آنژیوپلاستی کاملا ضروری است.
آنها در مورد ویژگیهای استنتهای جذبی عنوان کردند: استنتهای جذبی که اکنون در اروپا در حال فروش هستند از مواد تجذیهپذیر ساخته شدهاند، به طوریکه پس از دو سال از زمان قرار گرفتن در عروق خونی کاملا تجزیه میشوند. محققان با بررسی عملکرد استنتهای جذبی اظهار کردند، پس از گذشت یکسال از مرحله کاشت استنت حدود شش تا هفت درصد از بیماران هر دو گروه به دلیل مشکلات قلبی مثل حمله قلبی و یا نیاز مجدد به جراحی بازگشایی مجدد عروق از بین رفتند.
ایمپلنت زیر پوستی پروبیوفین
پروبیوفین از چهار وسیلهی چوب کبریت مانند تشکیل شده که در ناحیهی بازوی فرد کاشته میشود و برای مدت شش ماه از خود بوپرنورفین آزاد میکند. بوپرنورفین نوعی داروی مخدر است که هم اثرات ضد دردی داشته و هم وابستگی به مخدرهای قویتری چون اکسیکدون، مورفین و هروئین را مهار میکند. استفاده از این وسیله در حال حاضر برای بیمارانی که در دوره نقاهت فعال از اعتیاد بهسر میبرند، مورد تایید سازمان غذا و دارو قرار گرفته است.
ایملیجیک (IMLYGIC)
سالهاست دانشمندان دریافتهاند که ویروسها میتوانند سیستم ایمنی را برای حمله به سرطان تحریک کنند. اصلاح ویروسها طوری که بر مقاومت بدن ما تأثیر نگذارد، بسیار زمان برده است. ایملیجیک اولین داروی ضدسرطان ویروسی و مورد تایید سازمان جهانی غذا و دارو (FDA) است. در اقدامی برای درمان ملانوما، ویروسهای اصلاح شده به داخل توموری تزریق میشوند که سیستم ایمنی را برای مقابله با سرطان تحریک میکند.
روبات استار (STAR)
به گزارش محققین موسسه تحقیقاتی «شیخ زاید»، امارات روباتی را با نام «روبات مستقل بافت هوشمند» ساختهاند که قادر به بخیه زدن روده خوک در حالت زنده و مرده است. نکته قابل توجه راجع به روبات STAR این است که میتواند با دقت و سرعت بالاتری نسبت به انسان اقدام به بخیه زدن روده کند. این روبات به تنهایی نمیتواند کار کند و برای انجام امور جراحی نیازمند یک مشاور است تا به او نشان دهد چه موضعی را بخیه کند. به گفته این تیم تحقیقاتی، هدف از ساخت این روبات، جایگزین کردن آن به جای جراح نیست بلکه ارتقا دقت و خدمات پزشکی در حین جراحی است.
روبات STAR دارای دوربینهای سهبعدی و ابزار مختلف است ضمن اینکه دارای یک الگوریتم برای پیشبینی حرکت بافت به هنگام بخیه زدن است. قرار است تا سه سال آینده از این روبات در جراحیهای انسان استفاده شود.
پوست دوم لابراتواری
این پوست جدید مانند یک لباس نامرئی بوده که شما میتوانید آن را بر روی پوست خود قرار دهید. این فیلم مبتنی بر سیلیکون از دو کرم مختلف تشکیل شده که یکی پس از دیگری اعمال میشود. این ترکیب یک لایه پلیمری نامرئی را تشکیل میدهد که پوست زیرین را تقویت کرده و همچنین یک لایه تنفسی در بالا فراهم میکند. چالش تیم لاگر در این چند سال پیدا کردن مادهای با تمامی این خواص (خاصیت کشسانی، نامرئی بودن، با دوام بودن، مرطوبکنندگی و چسبندگی بالا) بوده است. راه کلیدی برای رسیدن به آن از طریق ترکیب مواد شیمیایی ترکیبی است. پوست انسان در طول زمان و در نتیجه بیماری، پیری و شرایط محیطی تغییر میکند.
که این امر به از بین رفتن عملکرد پوست و تغییر ظاهری آن منجر میشود. به همین منظور این پوست دوم برای حفظ و بهبود پوست و همچنین مبارزه با بیماریهای پوستی مانند پسوریازیس استفاده میشود. لازم به ذکر است که این محصول جدید برای هر دو جنبه پزشکی و آرایشی و بهداشتی استفاده میشود.
دریپ اسیست (DripAssist)
در کشورهای در حال توسعه یا پایگاههای نظامی، پرستارها اغلب قطره به قطره مایع سرم را میشمارند تا مطمئن شوند دارو با سرعت مناسبی وارد رگ میشود. پمپهای تزریق مورداستفاده در بیمارستانها گران، بزرگ و نیازمند برق هستند. دریپاسیست وسیله تزریق جمع و جور و کوچکی است که برای کار فقط به یک باتری AA احتیاج دارد! این دستگاه ۱۳ سانتی به انتهای کیسه سرم وصل میشود و جریان تزریق را کنترل میکند. جالبتر از همه قیمت پایین دستگاه یعنی فقط ۳۹۵ دلار است که استفاده از آن را از این هم آسانتر میکند.
دستگاه تست قند خون
کسانی که به بیماری دیابت دچار هستند، خوب میدانند که سوراخ کردن نوک انگشت برای انجام روزانه آزمایش قند خون چه کار آزاردهندهای است. حالا ابزار جدیدی توسط محققان دانشکده مهندسی دانشگاه کاردیف تولید شده که بدون نیاز به خون میتواند میزان قند خون فرد را اندازهگیری کند. یکی از مهمترین مشکلات بیماران دیابتی بررسی روزانه قندخون با استفاده از روش رایج تا ۶ مرحله در روز است که این مشکل کیفیت زندگی بیماران دیابتی را به شدت تحت تاثیر قرار داده است. با توجه به اینکه دیابت یک بیماری گسترده و در بسیاری از موارد غیرقابل درمان است اما تاکنون روش تشخیص قندخون پس از سالها بدون تغییر مانده است.
حسگر جدید نشانگر میزان قندخون کیفیت زندگی افراد دیابتی را بهبود میبخشد چرا که بیماران نیازی به تهیه نمونه خونی ندارند و تنها با قرار دادن دستگاه بر روی پوست، سنجش میزان قندخون با استفاده از امواج مایکروویو امکانپذیر شده و نتیجه اطلاعات پس از پردازش به رایانه یا گوشی کاربر ارسال میشود. تاکنون محققان حسگر قندخون مایکروویو را بر روی ۵۰ بیمار دیابتی آزمایش کردهاند تا پس از کسب استانداردهای لازم، نمونه تجاری وارد بازار شود.
گلوتنسنج جیبی NIMA
سلیاک یک بیماری گوارشی است که سبب میشود سیستم ایمنی بدن بر اثر مصرف یک پروتئین به نام گلوتن، به پرزهای روده کوچک حمله کند و باعث اختلال در جذب مواد غذایی شود. گندم و جو حاوی پروتئین گلوتن هستند اما بهطور کلی تشخیص اینکه چه غذایی حاوی گلوتن است، برای بیماران امکانپذیر نیست، به همین دلیل محققان یک حسگر قابل حمل به نام Nima طراحی کردهاند که به بیماران مبتلا به سلیاک در تشخیص غذای مناسب کمک میکند. برای تشخیص اینکه در غذا یا مایعات گلوتن وجود دارد، فقط کافی است مقداری از ماده غذایی در محل نمونهگیری دستگاه قرار داده شود. دستگاه با استفاده از آزمایشهای آنتیبادی، میزان گلوتن موجود در ماده غذایی را تشخیص میدهد.
تشخیص گلوتن موجود در مواد غذایی توسط این دستگاه کمتر از دو دقیقه طول میکشد. برای آزمایش غذاهای مختلف، نیازی نیست که محل نمونهگیری دستگاه تمیز شود و این دستگاه همیشه برای نمونهگیری آماده است. اطلاعات حاصل از آزمایش غذا به تلفن همراه کاربر ارسال میشود تا امکان ارسال آن برای دیگر بیماران مبتلا به سلیاک نیز وجود داشته باشد.
تب سنج ترمو Thermo
یکی از جالبترین ۱۱ اختراع برتر پزشکی مربوط به تبسنج ترمو است. معمولا سه دقیقه طول میکشد تا تبسنجهای دهانی خانگی نتیجه را نشان دهند؛ اما تبسنج ترمو، فقط ظرف دو ثانیه این کار را میکند. شانزده حسگر مادون قرمز بدون تماس با پوست بیش از ۴۰۰۰ بار شریان گیجگاهی را دریافت و نشان میدهد.
دستگاه تست سریع زیکا
این فناوری جدید توسط محققان چندین دانشگاه از جمله موسسه فناوری ماساچوست، هاروارد، تورنتو و کرنل ساخته شده و قرار است در شصت و هشتمین نشست سالانه و نمایشگاه آزمایشگاه بالینی در فیلادلفیا ارائه شود. اگرچه در حال حاضر ابزار تشخیصی زیادی برای شناسایی ویروس زیکا وجود دارد، اما ابزار جدید به دلیل پرتابل و ارزان بودن آن برجسته شده است. این فناوری، به متخصصان اجازه میدهد تا نمونه بزاق، ادرار یا خون را آزمایش کنند. این دستگاه سپس میتواند نمونهها را برای تشخیص وجود ژنوم زیکا و مبتلا بودن فرد تحلیل کند. در صورت تشخیص ویروس، کاغذ حاوی حسگرهای بیومولکولی مصنوعی تغییر رنگ خواهد داد. دقت این دستگاه از ابزارهای تشخیصی که خون بیمار را به دنبال آنتیبادیهای ضد زیکا بررسی میکنند بیشتر است چرا که آنها در صورت ابتلای پیشین فرد به تب دانگ، نتایج اشتباه را نشان میدهند.
نتایج این آزمایش که تنها یک دلار هزینه دارد، طی دو تا سه ساعت آماده میشود. از آنجایی که تست تشخیص مبتنی بر کاغذ این ابزار قابل خشک کردن است، میتوان آن را بدون مشکل ذخیره و منتقل کرد. همچنین میتوان از این فناوری برای تشخیص همه سویههای جهانی ویروس زیکا و متمایز کردن انواع موجود در آفریقا، آسیا و آمریکا استفاده کرد.